Accountancy Chapter 4: Dissolution of Partnership – Important Topics:
- Meaning – Dissolution of Partnership vs Dissolution of Firm
- Modes of Dissolution of a Firm (5 modes with sub‑cases)
- Distinction Table – Partnership Dissolution vs Firm Dissolution
- Settlement of Accounts – Section 48 (Treatment of Losses, Order of Payment of Assets)
- Firm’s Debts vs Private Debts – Section 49
- Accounting Procedure – Realisation Account (Need, Format, Journal Entries)
- Realisation Expenses – 3 cases
- Difference between Realisation A/c and Revaluation A/c
- Treatment of Goodwill, Reserves, Accumulated Losses
- Previous Year Exam Questions with Answers (2019‑2025)
Dissolution of Partnership
Dissolution of partnership
Dissolution of partnership means termination of the existing partnership agreement between the partners. This may due to admission, retirement, death of a partner. But the firm continue to exist.
Simple Explanation: Dissolution of partnership only changes the team of partners or their profit‑sharing ratio. The business keeps running – the shop remains open, customers are served, and the books continue.
Complementary Explanation: It is an internal rearrangement; the firm as a legal entity is not wound up. No assets are sold, no liabilities are paid off – only a new partnership deed is made.
💡 Live Example – 1: A, B and C are partners. C retires. A and B continue the business with a new agreement. This is dissolution of partnership, not dissolution of firm.
💡 Live Example – 2: X and Y admit Z as a new partner. The old partnership ends but the firm continues under the same name. Again dissolution of partnership.
💭 Think: Why does the Partnership Act, 1932 make a clear distinction between dissolution of partnership and dissolution of firm?
Simple Hints: To protect third party rights (creditors) and to avoid unnecessary winding up when only partners change.
Simple Hints: To protect third party rights (creditors) and to avoid unnecessary winding up when only partners change.
📘 Definition – Partnership (Section 4): “Partnership is the relation between persons who have agreed to share the profits of a business carried on by all or any of them acting for all.”
Causes of Dissolution of Partnership
- Change in profit sharing ratio among partners.
- Admission of a new partner.
- Retirement of a partner.
- Death of a partner
- Insolvency of a partner.
- Completion of the venture, if partnership is formed for that.
- Expiry of the period of partnership, if partnership is for a specific period of time.
📝 Exam Practice (2 marks): Give any four situations that lead to dissolution of partnership but not dissolution of firm.
Answer Structure: (i) Admission of partner, (ii) Retirement, (iii) Death, (iv) Change in profit sharing ratio. (½ mark each, any four = 2 marks)
Hint: Think about events that do not close the business.
Answer Structure: (i) Admission of partner, (ii) Retirement, (iii) Death, (iv) Change in profit sharing ratio. (½ mark each, any four = 2 marks)
Hint: Think about events that do not close the business.
Dissolution of Firm
Dissolution of firm
Termination of the agreement between all the partners. The firm ceases to exist and the business of firm closed.
Simple Explanation: Dissolution of firm means the business is completely shut down. Assets are sold, debts are paid, and the partners go their separate ways. The firm is wound up.
Complementary Explanation: It is the end of the firm’s life – no further business transactions except those needed to realise assets and settle liabilities.
Modes of Dissolution of a Firm
- Dissolution by agreement : The partners of the firm voluntarily agreed to for the dissolution of the firm at any time.
- Compulsory dissolution : On insolvency of partner, on business become illegal or unlawful.
- Dissolution by notice : In case of partnership at will, any partner may ask for the dissolution of the firm by serving notice and the firm will dissolve.
- On the happening of certain contingencies : A firm may be dissolved in any of the events, if the partnership deed so provides- on the expiry of term, on death, on completion of work by adjudication of a partner as insolvent.
- Dissolution by Court : A court may order a partnership firm to be dissolved in case of a suit by a partner (grounds: insanity, permanent incapacity, misconduct, breach, transfer of interest, business at loss, just and equitable).
💡 Live Example – Compulsory Dissolution: A partnership firm trading in liquor. Government suddenly prohibits sale of liquor. The business becomes illegal → firm must be compulsorily dissolved.
💡 Live Example – Dissolution by Court: A partner becomes insane and cannot manage the business. Other partners file a suit. Court orders dissolution under Section 44.
💭 Think: Can a single partner dissolve a partnership at will firm without giving notice?
Simple Hints: No. Notice in writing is mandatory (Section 43). Without notice, the firm continues.
Simple Hints: No. Notice in writing is mandatory (Section 43). Without notice, the firm continues.
📝 Exam Practice (3 marks): State any four grounds on which court may order dissolution of a firm. (2024 Say)
Answer Structure: (i) Partner becomes insane; (ii) Permanent incapacity; (iii) Misconduct affecting business; (iv) Persistent breach of agreement. (Any four – ½ mark each, explanation 1 mark)
Hint: Refer Section 44 of Partnership Act.
Answer Structure: (i) Partner becomes insane; (ii) Permanent incapacity; (iii) Misconduct affecting business; (iv) Persistent breach of agreement. (Any four – ½ mark each, explanation 1 mark)
Hint: Refer Section 44 of Partnership Act.
Difference between Dissolution of Partnership and Dissolution of Firm
| Basis | Dissolution of Partnership | Dissolution of Firm |
|---|---|---|
| 1. Termination of business | The business is not terminated. | The business of the firm is closed. |
| 2. Settlement of assets and liabilities | Assets and liabilities are revalued and new balance sheet is drawn. | Assets are sold and liabilities are paid-off. |
| 3. Court's intervention | Court does not intervene because partnership is dissolved by mutual agreement. | A firm can be dissolved by the court's order. |
| 4. Economic relationship | Economic relationship between the partners continues though in a changed form. | Economic relationship between the partners comes to an end. |
| 5. Closure of books | Does not require because the business is not terminated. | The books of account are closed. |
📘 Journal Entry – (No entry for partnership dissolution; only revaluation a/c is prepared):
No journal entry for dissolution of partnership – only Revaluation A/c is opened.
For dissolution of firm – Realisation A/c is opened.
No journal entry for dissolution of partnership – only Revaluation A/c is opened.
For dissolution of firm – Realisation A/c is opened.
Settlement of Accounts – Section 48 of Partnership Act, 1932
Treatment of Losses
Losses, including deficiencies of capital, shall be paid:
(i) first out of profits,
(ii) next out of capital of partners, and
(iii) lastly, if necessary, by the partners individually in their profit sharing ratio.
Simple Explanation: Losses are first absorbed by current year profit, then by capital balances, and if still insufficient, partners bring in personal cash in their profit-sharing ratio.
Application of Assets
The assets of the firm, including any sum contributed by partners to make up deficiencies of capital, shall be applied in the following order:
- In paying the debts of the firm to the third parties;
- In paying each partner proportionately what is due to him/her from the firm for advances (i.e. partner loan);
- In paying to each partner proportionately what is due on account of capital;
- The residue, if any, shall be divided among the partners in their profit sharing ratio.
💡 Live Example – Order of Payment: Firm assets ₹1,00,000. Outside creditors ₹40,000; Partner’s loan ₹20,000 (A ₹12,000, B ₹8,000); Capitals: A ₹30,000, B ₹10,000. Payment order: 1st Creditors ₹40,000; 2nd Partner’s loan ₹20,000 (A ₹12,000, B ₹8,000); 3rd Capitals ₹40,000 (A ₹30,000, B ₹10,000). If surplus remains, divide in PSR.
💭 Think: Why is partner’s loan paid before capital?
Simple Hints: Loan is a debt; capital is own money. As per law, outsiders & loans get priority over own capital.
Simple Hints: Loan is a debt; capital is own money. As per law, outsiders & loans get priority over own capital.
📝 Exam Practice (2 marks): Fill in the blanks (2024 Mar): Losses on dissolution are paid first out of _______, next out of _______, and lastly by _______.
Answer: profits, capital, partners individually in profit sharing ratio.
Answer: profits, capital, partners individually in profit sharing ratio.
Firm’s Debts vs Private Debts – Section 49
| Firm’s Debts | Private Debts |
|---|---|
| 1. These are the debts of the firm, owed to the third parties. | 1. These are the debts owed by a partner personally to any other person. |
| 2. Partners are jointly and severally liable for the firm’s debt. | 2. The partners are personally liable for their private debts. |
| 3. Firm’s property is applied first for payment of firm’s debt. | 3. Private property is applied first for the payment of private debts. |
| 4. Surplus of partner’s private property over private debts is applied for payment of firm’s debt | 4. Concerned partner’s share in the surplus of firm’s property is applied for private debts. |
Simple Explanation: First use firm’s assets for firm’s debts, and partner’s personal assets for personal debts. Only the surplus (if any) is used for the other side.
💡 Live Example: A partner has personal assets ₹80,000, personal debts ₹30,000. Firm’s assets are ₹60,000, firm’s debts ₹1,00,000. He must first pay personal debts (₹30,000), surplus ₹50,000 is contributed to firm. Firm assets (₹60,000 + ₹50,000 = ₹1,10,000) pay firm’s debts ₹1,00,000, surplus ₹10,000 goes to partners in PSR.
💭 Think: Does the private property of wife or children of a partner included in partner’s private property?
Simple Hints: No. Section 49 clearly says “private property of the partner” – not of family members.
Simple Hints: No. Section 49 clearly says “private property of the partner” – not of family members.
Accounting Treatment on Dissolution – Realisation Account
Realisation account
It is a nominal a/c prepared to close all the asset and liabilities and to find out profit or loss on realisation of asset and payment of liabilities.
Simple Explanation: Realisation Account is like a “sale and expense summary” of the winding up process. It collects all assets (at book value), all outside liabilities, records sale proceeds, expenses, and finally the profit/loss is transferred to partners.
Need for Realisation Account
- To close all the asset and liabilities.
- To find out profit or loss on account of realisation of asset and liabilities.
- To record the realisation of asset and liabilities.
Important Journal Entries
📘 Transfer of assets (except cash/bank):
Realisation A/c Dr.
To Sundry Assets A/c (individually)
(Being assets transferred to Realisation A/c at book value)
Realisation A/c Dr.
To Sundry Assets A/c (individually)
(Being assets transferred to Realisation A/c at book value)
📘 Transfer of external liabilities:
Sundry Liabilities A/c Dr.
To Realisation A/c
(Being liabilities transferred to Realisation A/c at book value)
Sundry Liabilities A/c Dr.
To Realisation A/c
(Being liabilities transferred to Realisation A/c at book value)
📘 Sale of assets (cash sale):
Bank A/c Dr.
To Realisation A/c
(Being assets sold and proceeds received)
Bank A/c Dr.
To Realisation A/c
(Being assets sold and proceeds received)
📘 Asset taken over by a partner:
Partner’s Capital A/c Dr.
To Realisation A/c
(Being asset taken over by partner at agreed value)
Partner’s Capital A/c Dr.
To Realisation A/c
(Being asset taken over by partner at agreed value)
📘 Payment of liabilities:
Realisation A/c Dr.
To Bank A/c
(Being liability paid)
Realisation A/c Dr.
To Bank A/c
(Being liability paid)
📘 Liability taken over by a partner:
Realisation A/c Dr.
To Partner’s Capital A/c
(Being partner agreed to discharge liability)
Realisation A/c Dr.
To Partner’s Capital A/c
(Being partner agreed to discharge liability)
📘 Realisation expenses paid by firm:
Realisation A/c Dr.
To Bank A/c
(Being realisation expenses paid)
Realisation A/c Dr.
To Bank A/c
(Being realisation expenses paid)
📘 Realisation expenses paid by partner on behalf of firm:
Realisation A/c Dr.
To Partner’s Capital A/c
(Being expenses paid by partner)
Realisation A/c Dr.
To Partner’s Capital A/c
(Being expenses paid by partner)
📘 Profit on realisation:
Realisation A/c Dr.
To Partners’ Capital A/c (individually)
(Being profit transferred in profit sharing ratio)
Realisation A/c Dr.
To Partners’ Capital A/c (individually)
(Being profit transferred in profit sharing ratio)
📘 Loss on realisation:
Partners’ Capital A/c (individually) Dr.
To Realisation A/c
(Being loss transferred in profit sharing ratio)
Partners’ Capital A/c (individually) Dr.
To Realisation A/c
(Being loss transferred in profit sharing ratio)
Treatment of Unrecorded Assets & Liabilities
📘 Unrecorded asset realised:
Bank A/c Dr.
To Realisation A/c
(Being unrecorded asset sold)
Bank A/c Dr.
To Realisation A/c
(Being unrecorded asset sold)
📘 Unrecorded liability paid:
Realisation A/c Dr.
To Bank A/c
(Being unrecorded liability discharged)
Realisation A/c Dr.
To Bank A/c
(Being unrecorded liability discharged)
💡 Live Example – Unrecorded Asset: An old computer fully written off (book value nil) is sold for ₹3,000. Entry: Bank A/c Dr. 3,000 To Realisation A/c 3,000.
📝 Exam Practice (4 marks): Pass journal entries for the following at the time of dissolution (2025 Mar):
(a) Realisation expenses ₹2,500 paid by firm.
(b) Stock worth ₹7,500 taken over by partner Anu.
(c) An unrecorded asset realised ₹5,500.
(d) Loss on realisation ₹18,000 distributed between Anu and Binu in ratio 5:7.
Answer:
(a) Realisation A/c Dr. 2,500 To Bank A/c 2,500
(b) Anu’s Capital A/c Dr. 7,500 To Realisation A/c 7,500
(c) Bank A/c Dr. 5,500 To Realisation A/c 5,500
(d) Realisation A/c Dr. 18,000 To Anu’s Capital A/c 7,500 To Binu’s Capital A/c 10,500
(a) Realisation expenses ₹2,500 paid by firm.
(b) Stock worth ₹7,500 taken over by partner Anu.
(c) An unrecorded asset realised ₹5,500.
(d) Loss on realisation ₹18,000 distributed between Anu and Binu in ratio 5:7.
Answer:
(a) Realisation A/c Dr. 2,500 To Bank A/c 2,500
(b) Anu’s Capital A/c Dr. 7,500 To Realisation A/c 7,500
(c) Bank A/c Dr. 5,500 To Realisation A/c 5,500
(d) Realisation A/c Dr. 18,000 To Anu’s Capital A/c 7,500 To Binu’s Capital A/c 10,500
📘 Practice Question – Illustration 1 (NCERT): Supriya and Monika (3:2) – Balance Sheet given. Dissolved: Debtors realised at 5% discount, Stock ₹7,000, Fixed assets ₹42,000, Expenses ₹1,500, Creditors paid in full. Prepare Realisation A/c, Partners’ Capital A/c, Bank A/c.
Step-by-step answer: (Full solution can be referred from textbook; key figures: Realisation loss ₹?; Bank final payment to Supriya ₹42,355, Monika ₹18,070).
Step-by-step answer: (Full solution can be referred from textbook; key figures: Realisation loss ₹?; Bank final payment to Supriya ₹42,355, Monika ₹18,070).
Difference between Realisation Account and Revaluation Account
| Basis | Realisation A/c | Revaluation A/c |
|---|---|---|
| 1. When prepared? | At the time of dissolution of firm. | At the time of admission, retirement, death of a partner. |
| 2. Purpose | To find out profit/loss on realisation of assets and settlement of liabilities. | To find out profit/loss on revaluation of assets and liabilities. |
| 3. Assets & Liabilities | All assets and liabilities are transferred at book value. | Only changes in value are recorded. |
| 4. Expenses | Realisation expenses are recorded. | No expenses recorded. |
| 5. Effect | Closes the books of the firm. | Books continue; new balance sheet prepared. |
Treatment of Goodwill, Reserves & Accumulated Losses
Goodwill: On dissolution, goodwill is treated like any other asset. It is transferred to Realisation A/c at book value. If realised, Bank A/c Dr. To Realisation A/c. If taken over by partner, Partner’s Capital A/c Dr. To Realisation A/c.
Reserves & Credit Balance of P&L: General Reserve, Reserve Fund, Workmen Compensation Reserve, Profit & Loss A/c (Cr.) are transferred to Partners’ Capital A/c in profit sharing ratio.
📘 Journal Entry – Transfer of Reserve:
General Reserve A/c Dr.
Reserve Fund A/c Dr.
Profit & Loss A/c Dr.
To Partners’ Capital A/c (individually)
(Being accumulated profits transferred)
General Reserve A/c Dr.
Reserve Fund A/c Dr.
Profit & Loss A/c Dr.
To Partners’ Capital A/c (individually)
(Being accumulated profits transferred)
Accumulated Losses & Fictitious Assets: Debit balance of P&L A/c, Advertisement Suspense A/c, etc. are transferred to Partners’ Capital A/c in profit sharing ratio (Dr.).
📘 Journal Entry – Transfer of Accumulated Loss:
Partners’ Capital A/c (individually) Dr.
To Profit & Loss A/c (Dr. balance)
To Advertisement Suspense A/c
(Being accumulated losses written off)
Partners’ Capital A/c (individually) Dr.
To Profit & Loss A/c (Dr. balance)
To Advertisement Suspense A/c
(Being accumulated losses written off)
മലയാളം വിഭാഗം
പ്രധാന പാഠഭാഗങ്ങൾ:
- പങ്കാളിത്തത്തിന്റെ പിരിച്ചുവിടൽ vs സ്ഥാപനത്തിന്റെ പിരിച്ചുവിടൽ
- സ്ഥാപനം പിരിച്ചുവിടാനുള്ള 5 മാർഗങ്ങൾ
- വ്യത്യാസ പട്ടിക – പങ്കാളിത്ത പിരിച്ചുവിടലും സ്ഥാപന പിരിച്ചുവിടലും
- അക്കൗണ്ടുകളുടെ സെറ്റിൽമെന്റ് – സെക്ഷൻ 48 (നഷ്ട വിഭജനം, ആസ്തി ഉപയോഗക്രമം)
- സ്ഥാപനത്തിന്റെ കടം vs സ്വകാര്യ കടം – സെക്ഷൻ 49
- റിയലൈസേഷൻ അക്കൗണ്ട് – ആവശ്യം, ജേണൽ എൻട്രികൾ, ലാഭനഷ്ട കൈമാറ്റം
- റിയലൈസേഷൻ ചെലവുകൾ – 3 അവസ്ഥകൾ
- റിയലൈസേഷൻ അക്കൗണ്ടും റീവാലുവേഷൻ അക്കൗണ്ടും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം
- ഗുഡ്വിൽ, കരുതൽ ശേഖരം, ശേഖരിച്ച നഷ്ടം എന്നിവയുടെ ചികിത്സ
Dissolution of Partnership (പങ്കാളിത്തത്തിന്റെ പിരിച്ചുവിടൽ)
പങ്കാളികൾ തമ്മിൽ നിലവിലുള്ള കരാർ അവസാനിപ്പിക്കുന്നതാണ് പങ്കാളിത്ത പിരിച്ചുവിടൽ. പുതിയ പങ്കാളിയുടെ പ്രവേശനം, പങ്കാളിയുടെ വിരമിക്കൽ, മരണം തുടങ്ങിയ സന്ദർഭങ്ങളിൽ ഇത് സംഭവിക്കുന്നു. എന്നാൽ സ്ഥാപനം പഴയതുപോലെ പ്രവർത്തിക്കും.
ലളിതമായ വിശദീകരണം: പങ്കാളിത്ത പിരിച്ചുവിടൽ കൊണ്ട് പങ്കാളികളുടെ ടീമിൽ മാറ്റം വരുന്നു, അല്ലെങ്കിൽ ലാഭവിഭജന അനുപാതം മാറുന്നു. ബിസിനസ് മുമ്പത്തെപ്പോലെ തുടരുന്നു.
ഉദാഹരണം 1: എ, ബി, സി എന്നിവർ പങ്കാളികൾ. സി വിരമിക്കുന്നു. എയും ബിയും പുതിയ കരാറോടെ ബിസിനസ് തുടരുന്നു – ഇത് പങ്കാളിത്ത പിരിച്ചുവിടൽ, സ്ഥാപന പിരിച്ചുവിടലല്ല.
ഉദാഹരണം 2: എക്സ്, വൈ എന്നിവർ സെഡിനെ പുതിയ പങ്കാളിയായി ചേർക്കുന്നു. പഴയ പങ്കാളിത്തം അവസാനിക്കുന്നു, പക്ഷേ സ്ഥാപനം അതേ പേരിൽ തുടരുന്നു.
💭 ചിന്തിക്കുക: പങ്കാളിത്ത പിരിച്ചുവിടലും സ്ഥാപന പിരിച്ചുവിടലും തമ്മിൽ നിയമം എന്തിന് വ്യത്യാസം കൽപ്പിക്കുന്നു?
സൂചന: കടക്കാരുടെ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാനും, പങ്കാളികൾ മാറുമ്പോൾ അനാവശ്യമായി സ്ഥാപനം അടച്ചുപൂട്ടുന്നത് ഒഴിവാക്കാനും.
സൂചന: കടക്കാരുടെ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാനും, പങ്കാളികൾ മാറുമ്പോൾ അനാവശ്യമായി സ്ഥാപനം അടച്ചുപൂട്ടുന്നത് ഒഴിവാക്കാനും.
Dissolution of Firm (സ്ഥാപനത്തിന്റെ പിരിച്ചുവിടൽ)
എല്ലാ പങ്കാളികളും തമ്മിലുള്ള കരാർ അവസാനിപ്പിച്ച് സ്ഥാപനം പൂർണ്ണമായും അടച്ചുപൂട്ടുന്ന പ്രക്രിയയാണ് സ്ഥാപന പിരിച്ചുവിടൽ. ബിസിനസ് പൂർത്തിയാകുന്നു, ആസ്തികൾ വിൽക്കുകയും ബാധ്യതകൾ വീട്ടുകയും ചെയ്യുന്നു.
ലളിതമായ വിശദീകരണം: സ്ഥാപനം പിരിച്ചുവിടുമ്പോൾ കട അടച്ചുപൂട്ടുന്നു. ആസ്തികൾ പണമാക്കി മാറ്റി കടം വീട്ടിയ ശേഷം ബാക്കി തുക പങ്കാളികൾക്ക് വിഭജിച്ചു നൽകുന്നു.
സ്ഥാപനം പിരിച്ചുവിടാനുള്ള മാർഗങ്ങൾ
- കരാർ പ്രകാരം: എല്ലാ പങ്കാളികളുടെയും സമ്മതത്തോടെ.
- നിർബന്ധിത പിരിച്ചുവിടൽ: എല്ലാ പങ്കാളികളും പാപ്പരാകുമ്പോൾ, ബിസിനസ് നിയമവിരുദ്ധമാകുമ്പോൾ.
- നോട്ടീസ് വഴി: ‘പങ്കാളിത്തം ഇഷ്ടാനുസരണം’ ആണെങ്കിൽ ഏതെങ്കിലും പങ്കാളി രേഖാമൂലം നോട്ടീസ് നൽകി പിരിച്ചുവിടാം.
- നിശ്ചിത സംഭവങ്ങളിൽ: കാലാവധി കഴിയുമ്പോൾ, പ്രവൃത്തി പൂർത്തിയാകുമ്പോൾ, പങ്കാളിയുടെ മരണം/പാപ്പരത്തം.
- കോടതി വഴി: പങ്കാളിയുടെ ഹർജിയിൽ കോടതി ഉത്തരവ് (ഭ്രാന്ത്, സ്ഥിരമായ കഴിവില്ലായ്മ, ദുർനടപടി, കരാർ ലംഘനം, നഷ്ടത്തിൽ മാത്രം ബിസിനസ് തുടരുക തുടങ്ങിയ കാരണങ്ങളാൽ).
Difference between Dissolution of Partnership and Dissolution of Firm (പങ്കാളിത്ത പിരിച്ചുവിടലും സ്ഥാപന പിരിച്ചുവിടലും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം)
| അടിസ്ഥാനം | പങ്കാളിത്ത പിരിച്ചുവിടൽ | സ്ഥാപന പിരിച്ചുവിടൽ |
|---|---|---|
| 1. ബിസിനസിന്റെ അവസാനം | ബിസിനസ് അവസാനിക്കുന്നില്ല. | ബിസിനസ് പൂർണ്ണമായും അവസാനിക്കുന്നു. |
| 2. ആസ്തി/ബാധ്യതകളുടെ ചികിത്സ | ആസ്തികളും ബാധ്യതകളും പുനർമൂല്യനിർണയം ചെയ്ത് പുതിയ ബാലൻസ് ഷീറ്റ് തയ്യാറാക്കുന്നു. | ആസ്തികൾ വിൽക്കുകയും ബാധ്യതകൾ വീട്ടുകയും ചെയ്യുന്നു. |
| 3. കോടതി ഇടപെടൽ | കോടതി ഇടപെടില്ല (പരസ്പര ധാരണയാൽ). | കോടതി ഉത്തരവ് വഴി പിരിച്ചുവിടാം. |
| 4. സാമ്പത്തിക ബന്ധം | പങ്കാളികൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം പുതിയ രൂപത്തിൽ തുടരുന്നു. | പങ്കാളികൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം പൂർണ്ണമായും അവസാനിക്കുന്നു. |
| 5. അക്കൗണ്ട് പുസ്തകങ്ങൾ | അക്കൗണ്ട് പുസ്തകങ്ങൾ അടയ്ക്കേണ്ടതില്ല. | അക്കൗണ്ട് പുസ്തകങ്ങൾ അടച്ചുപൂട്ടണം. |
Settlement of Accounts (അക്കൗണ്ടുകളുടെ സെറ്റിൽമെന്റ് – സെക്ഷൻ 48)
നഷ്ടത്തിന്റെ രീതികൾ:
(1) ലാഭത്തിൽ നിന്ന് ആദ്യം,
(2) അടുത്തത് മൂലധനത്തിൽ നിന്ന്,
(3) അവസാനമായി പങ്കാളികൾ വ്യക്തിഗതമായി (ലാഭാംശ അനുപാതത്തിൽ).
ആസ്തി ഉപയോഗക്രമം:
- മൂന്നാം കക്ഷി കടങ്ങൾ (Creditors, Bills Payable, Bank Overdraft മുതലായവ)
- പങ്കാളികളുടെ വായ്പ (Partner’s Loan) – ആനുപാതികമായി
- പങ്കാളികളുടെ മൂലധനം – ആനുപാതികമായി
- ശേഷിപ്പ് – ലാഭാംശ അനുപാതത്തിൽ പങ്കാളികൾക്ക് വിഭജിച്ചു നൽകുക
Firm’s Debts vs Private Debts (സ്ഥാപനത്തിന്റെ കടം vs സ്വകാര്യ കടം – സെക്ഷൻ 49)
| സ്ഥാപനത്തിന്റെ കടം | സ്വകാര്യ കടം |
|---|---|
| 1. സ്ഥാപനത്തിന്റെ പേരിലുള്ള കടം. | 1. പങ്കാളിയുടെ വ്യക്തിപരമായ കടം. |
| 2. എല്ലാ പങ്കാളികളും ബാധ്യസ്ഥരാണ് (joint & several). | 2. ആ പങ്കാളി മാത്രം ബാധ്യസ്ഥൻ. |
| 3. സ്ഥാപനത്തിന്റെ ആസ്തി ആദ്യം ഉപയോഗിക്കും. | 3. പങ്കാളിയുടെ സ്വകാര്യ ആസ്തി ആദ്യം ഉപയോഗിക്കും. |
| 4. പങ്കാളിയുടെ സ്വകാര്യ ആസ്തിയുടെ മിച്ചം (സ്വകാര്യ കടം കഴിച്ച് ബാക്കി) സ്ഥാപന കടത്തിന് ഉപയോഗിക്കാം. | 4. സ്ഥാപന ആസ്തിയുടെ മിച്ചത്തിൽ പങ്കാളിക്ക് ലഭിക്കുന്ന തുക സ്വകാര്യ കടത്തിന് ഉപയോഗിക്കാം. |
Realisation Account (റിയലൈസേഷൻ അക്കൗണ്ട്)
പങ്കാളിത്ത സ്ഥാപനം പിരിച്ചുവിടുമ്പോൾ ആസ്തികളും ബാധ്യതകളും ക്ലോസ് ചെയ്യുന്നതിനും, ആസ്തികൾ വിറ്റുകിട്ടുന്ന തുകയും ബാധ്യതകൾക്ക് കൊടുത്ത തുകയും കാണിക്കുന്നതിനും, ഈ പ്രക്രിയയിലുണ്ടാകുന്ന ലാഭമോ നഷ്ടമോ കണ്ടെത്തി പങ്കാളികൾക്ക് വീതിക്കുന്നതിനുമായി തയ്യാറാക്കുന്ന താൽക്കാലിക അക്കൗണ്ടാണ് റിയലൈസേഷൻ അക്കൗണ്ട്.
ലളിതമായ വിശദീകരണം: റിയലൈസേഷൻ അക്കൗണ്ട് എന്നത് പിരിച്ചുവിടൽ ചെലവുകളുടെയും വരുമാനത്തിന്റെയും സംഗ്രഹമാണ്. ആസ്തികൾ വിറ്റ തുക ക്രെഡിറ്റ് വശത്തും, ബാധ്യതകൾ വീട്ടിയ തുക ഡെബിറ്റ് വശത്തും രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ബാക്കി വരുന്ന തുക ലാഭമോ നഷ്ടമോ ആയി പങ്കാളികളുടെ മൂലധനത്തിലേക്ക് മാറ്റുന്നു.
പ്രധാന ജേണൽ എൻട്രികൾ (മലയാളം)
📘 ആസ്തികൾ കൈമാറാൻ:
റിയലൈസേഷൻ അക്കൗണ്ട് Dr.
To വിവിധ ആസ്തി അക്കൗണ്ടുകൾ
(പുസ്തക മൂല്യത്തിൽ ആസ്തികൾ റിയലൈസേഷൻ അക്കൗണ്ടിലേക്ക് മാറ്റുന്നു)
റിയലൈസേഷൻ അക്കൗണ്ട് Dr.
To വിവിധ ആസ്തി അക്കൗണ്ടുകൾ
(പുസ്തക മൂല്യത്തിൽ ആസ്തികൾ റിയലൈസേഷൻ അക്കൗണ്ടിലേക്ക് മാറ്റുന്നു)
📘 ബാധ്യതകൾ കൈമാറാൻ:
വിവിധ ബാധ്യത അക്കൗണ്ടുകൾ Dr.
To റിയലൈസേഷൻ അക്കൗണ്ട്
(ബാഹ്യ ബാധ്യതകൾ റിയലൈസേഷൻ അക്കൗണ്ടിലേക്ക് മാറ്റുന്നു)
വിവിധ ബാധ്യത അക്കൗണ്ടുകൾ Dr.
To റിയലൈസേഷൻ അക്കൗണ്ട്
(ബാഹ്യ ബാധ്യതകൾ റിയലൈസേഷൻ അക്കൗണ്ടിലേക്ക് മാറ്റുന്നു)
📘 ആസ്തി വിൽക്കുമ്പോൾ:
ബാങ്ക് അക്കൗണ്ട് Dr.
To റിയലൈസേഷൻ അക്കൗണ്ട്
(ആസ്തി വിറ്റുകിട്ടിയ തുക)
ബാങ്ക് അക്കൗണ്ട് Dr.
To റിയലൈസേഷൻ അക്കൗണ്ട്
(ആസ്തി വിറ്റുകിട്ടിയ തുക)
📘 പങ്കാളി ആസ്തി ഏറ്റെടുക്കുമ്പോൾ:
പങ്കാളിയുടെ മൂലധന അക്കൗണ്ട് Dr.
To റിയലൈസേഷൻ അക്കൗണ്ട്
(പങ്കാളി ഏറ്റെടുത്ത ആസ്തിയുടെ വില)
പങ്കാളിയുടെ മൂലധന അക്കൗണ്ട് Dr.
To റിയലൈസേഷൻ അക്കൗണ്ട്
(പങ്കാളി ഏറ്റെടുത്ത ആസ്തിയുടെ വില)
📘 ബാധ്യത വീട്ടുമ്പോൾ:
റിയലൈസേഷൻ അക്കൗണ്ട് Dr.
To ബാങ്ക് അക്കൗണ്ട്
(ബാധ്യതയ്ക്ക് പണം നൽകിയത്)
റിയലൈസേഷൻ അക്കൗണ്ട് Dr.
To ബാങ്ക് അക്കൗണ്ട്
(ബാധ്യതയ്ക്ക് പണം നൽകിയത്)
📘 പങ്കാളി ബാധ്യത ഏറ്റെടുക്കുമ്പോൾ:
റിയലൈസേഷൻ അക്കൗണ്ട് Dr.
To പങ്കാളിയുടെ മൂലധന അക്കൗണ്ട്
(പങ്കാളി ബാധ്യത ഏറ്റെടുത്തു)
റിയലൈസേഷൻ അക്കൗണ്ട് Dr.
To പങ്കാളിയുടെ മൂലധന അക്കൗണ്ട്
(പങ്കാളി ബാധ്യത ഏറ്റെടുത്തു)
Difference between Realisation A/c and Revaluation A/c (റിയലൈസേഷൻ അക്കൗണ്ടും റീവാലുവേഷൻ അക്കൗണ്ടും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം)
| അടിസ്ഥാനം | റിയലൈസേഷൻ അക്കൗണ്ട് | റീവാലുവേഷൻ അക്കൗണ്ട് |
|---|---|---|
| 1. എപ്പോൾ തയ്യാറാക്കും? | സ്ഥാപനം പിരിച്ചുവിടുമ്പോൾ | പങ്കാളിയുടെ പ്രവേശനം/വിരമിക്കൽ/മരണം സമയത്ത് |
| 2. ലക്ഷ്യം | ആസ്തി വിൽപ്പനയുടെ ലാഭനഷ്ടം കാണാൻ | ആസ്തി/ബാധ്യതകളുടെ പുനർമൂല്യനിർണയ ലാഭനഷ്ടം കാണാൻ |
| 3. ആസ്തി/ബാധ്യതകൾ | എല്ലാ ആസ്തികളും ബാധ്യതകളും പുസ്തക മൂല്യത്തിൽ എടുക്കും | മൂല്യവ്യത്യാസം മാത്രം രേഖപ്പെടുത്തും |
| 4. ചെലവുകൾ | റിയലൈസേഷൻ ചെലവുകൾ കാണിക്കും | ചെലവുകളൊന്നുമില്ല |
| 5. ഫലം | പുസ്തകങ്ങൾ അടച്ചുപൂട്ടുന്നു | പുസ്തകങ്ങൾ തുടരുന്നു; പുതിയ ബാലൻസ് ഷീറ്റ് |
Important Exam Questions (Previous Year – with Answers)
Q1. (2019 Mar – 1 Mark) The business of the firm is terminated when ...........takes place.
Answer: Dissolution of firm.
Answer: Dissolution of firm.
Q2. (2019 Say – 1 Mark) An unrecorded asset realized at the time of dissolution should be credited to account.
Answer: Realisation account.
Answer: Realisation account.
Q3. (2020 Mar – 1 Mark) At the time of dissolution of a firm, which of the following liability will be paid first?
Answer: Sundry Creditors.
Answer: Sundry Creditors.
Q4. (2020 Say – 1 Mark) Profit on realization is credited to account.
Answer: Partners' Capital Account.
Answer: Partners' Capital Account.
Q5. (2022 Mar – 1 Mark) Which among the following account is prepared at the time of dissolution of a partnership firm?
Answer: Realization Account.
Answer: Realization Account.
Q6. (2023 Mar – 1 Mark) Realization Account is prepared at the time of
Answer: Dissolution of Firm.
Answer: Dissolution of Firm.
Q7. (2023 Say – 1 Mark) On dissolution of a firm, machinery is transferred to
Answer: Realisation Account.
Answer: Realisation Account.
Q8. (2025 Mar – 1 Mark) In the event of dissolution of a firm, the amount realised from the sale of assets is first applied to:
Answer: Settle external liabilities.
Answer: Settle external liabilities.
Q9. (2025 Mar – 1 Mark) Statement I: The amount realized from the sale of assets on dissolution of firm is divided among the partners in the profit sharing ratio. Statement II: The profit or loss on realization is shared among the partners in their profit sharing ratio. Options: (a) Both true (b) Both false (c) I true, II false (d) I false, II true.
Answer: (d) I false, II true.
Answer: (d) I false, II true.
Q10. (2019 Say – 2 Marks) State any two difference between dissolution of partnership and dissolution of firm.
Answer: 1. Dissolution of partnership changes relationship; dissolution of firm closes business. 2. In dissolution of partnership, business continues; in dissolution of firm, business terminates.
Answer: 1. Dissolution of partnership changes relationship; dissolution of firm closes business. 2. In dissolution of partnership, business continues; in dissolution of firm, business terminates.
Q11. (2022 Say – 2 Marks) Briefly explain the "treatment of losses" in the settlement of accounts on dissolution of a firm.
Answer: Losses are first paid out of profits, then out of capital, and lastly by partners individually in profit sharing ratio.
Answer: Losses are first paid out of profits, then out of capital, and lastly by partners individually in profit sharing ratio.
Q12. (2024 Mar – 2 Marks) Fill in the blanks: (i) first out of _______ (ii) next out of _______ (iii) lastly by the partners individually in their profit sharing ratio.
Answer: (i) profits, (ii) capital.
Answer: (i) profits, (ii) capital.
Q13. (2025 Mar – 6 Marks) Record necessary journal entries for the following at the time of dissolution:
(a) Payment of unrecorded liabilities of Rs.3,200.
(b) Stock worth Rs.7,500 taken over by partner Anu.
(c) Binu, a partner, to look after dissolution work for remuneration Rs.10,000 and bear dissolution expenses. Actual expenses Rs.9,000 paid by firm.
(d) An unrecorded asset realised Rs.5,500.
(e) Profit on Realisation Rs.18,000 distributed between Anu and Binu in 5:7.
Answer:
(a) Realisation A/c Dr. 3,200 To Bank A/c 3,200
(b) Anu’s Capital A/c Dr. 7,500 To Realisation A/c 7,500
(c) (i) Realisation A/c Dr. 10,000 To Binu’s Capital A/c 10,000 (remuneration)
(ii) Realisation A/c Dr. 9,000 To Binu’s Capital A/c 9,000 (expenses borne)
(d) Bank A/c Dr. 5,500 To Realisation A/c 5,500
(e) Realisation A/c Dr. 18,000 To Anu’s Capital A/c 7,500 To Binu’s Capital A/c 10,500
(a) Payment of unrecorded liabilities of Rs.3,200.
(b) Stock worth Rs.7,500 taken over by partner Anu.
(c) Binu, a partner, to look after dissolution work for remuneration Rs.10,000 and bear dissolution expenses. Actual expenses Rs.9,000 paid by firm.
(d) An unrecorded asset realised Rs.5,500.
(e) Profit on Realisation Rs.18,000 distributed between Anu and Binu in 5:7.
Answer:
(a) Realisation A/c Dr. 3,200 To Bank A/c 3,200
(b) Anu’s Capital A/c Dr. 7,500 To Realisation A/c 7,500
(c) (i) Realisation A/c Dr. 10,000 To Binu’s Capital A/c 10,000 (remuneration)
(ii) Realisation A/c Dr. 9,000 To Binu’s Capital A/c 9,000 (expenses borne)
(d) Bank A/c Dr. 5,500 To Realisation A/c 5,500
(e) Realisation A/c Dr. 18,000 To Anu’s Capital A/c 7,500 To Binu’s Capital A/c 10,500
Q14. (2025 Say – 6 Marks) Abin, Jibin, Sibin (5:3:2) – Dissolution. Stock realised ₹45,000, Debtors ₹15,000, Creditors settled at ₹11,400, Abin took machinery at ₹20,000, Jibin took furniture at ₹4,000, Realisation expenses ₹2,000. Prepare Realisation A/c.
Answer: (Full account can be referred; key figures: Loss on realisation ₹4,600, transferred to capitals: Abin ₹2,300, Jibin ₹1,380, Sibin ₹920.)
Answer: (Full account can be referred; key figures: Loss on realisation ₹4,600, transferred to capitals: Abin ₹2,300, Jibin ₹1,380, Sibin ₹920.)
