Chapter 6 Important Topics:
- Open Economy – Meaning and Linkages
- Balance of Payments (BoP) – Current Account and Capital Account
- Balance of Trade (BOT) and Invisibles
- BoP Surplus and Deficit – Autonomous and Accommodating Transactions
- Foreign Exchange Market – Demand and Supply of Foreign Exchange
- Exchange Rate Determination – Flexible, Fixed, and Managed Floating Systems
- Appreciation, Depreciation, Devaluation, Revaluation
- Factors Affecting Exchange Rate – Speculation, Interest Rates, Income, PPP
- Open Economy Macroeconomics – National Income Identity, Imports Function, Open Economy Multiplier
- Comparison of Closed and Open Economy Multipliers
OPEN ECONOMY MACROECONOMICS
- Indians buy iPhones made in China – goods market linkage.
- An Indian company invests in a US start-up – financial market linkage.
- Indian nurses work in UK hospitals – labour market linkage.
6.1 The Balance of Payments (BoP)
The BoP is a record of all economic transactions between residents of a country and the rest of the world during a year. It has two main accounts:
6.1.1 Current Account
Records trade in goods and services and transfer payments.
- Balance of Trade (BOT): Exports – Imports of goods. Surplus if exports > imports; deficit if imports > exports.
- Invisibles: Services (shipping, banking, tourism), factor income (interest, dividends), and transfers (gifts, remittances, grants).
Current account balance = BOT + Net invisibles.
6.1.2 Capital Account
Records international transactions of assets (stocks, bonds, loans, FDI, FII).
- Capital inflows (foreigners buying domestic assets) are credits.
- Capital outflows (residents buying foreign assets) are debits.
6.1.3 BoP Surplus and Deficit
By accounting identity: Current Account + Capital Account = 0 (excluding reserve changes).
A deficit in current account must be financed by a surplus in capital account (net capital inflow) or by running down official reserves. Autonomous transactions are done for profit (independent of BoP state); accommodating transactions (official reserves) are done to balance BoP.
| Item | Amount |
|---|---|
| Exports (goods) | 150 |
| Imports (goods) | 240 |
| Trade Balance | -90 |
| Net Invisibles | 52 |
| Current Account Balance | -38 |
| Capital Account Balance | 41.15 |
| Errors & Omissions | -3.15 |
| Overall Balance | 0 |
Simple Hints: If a country spends more abroad than it earns, it must borrow from abroad or sell assets to finance the difference.
6.2 The Foreign Exchange Market
Foreign exchange rate is the price of one currency in terms of another (e.g., Rs 50 per US dollar).
6.2.1 Demand and Supply of Foreign Exchange
Demand for foreign exchange arises from: imports, sending gifts abroad, buying foreign assets. It slopes downward – higher exchange rate (more rupees per dollar) makes imports costlier, reducing demand.
Supply of foreign exchange comes from: exports, foreign gifts, foreign investment inflows. It slopes upward – higher exchange rate makes domestic goods cheaper for foreigners, increasing exports, so more foreign currency supplied.
6.2.2 Determination of Exchange Rate
Flexible Exchange Rate: Determined by market demand and supply. No central bank intervention.
- Depreciation: Increase in exchange rate (more rupees per dollar) – domestic currency becomes cheaper.
- Appreciation: Decrease in exchange rate (fewer rupees per dollar) – domestic currency becomes costlier.
Fixed Exchange Rate: Government fixes the rate. If fixed above equilibrium, excess supply – central bank buys foreign currency. If fixed below, excess demand – central bank sells reserves. Official action to increase the rate (making domestic currency cheaper) is devaluation; to decrease the rate is revaluation.
Managed Floating: Market determines rate but central bank intervenes occasionally to moderate fluctuations.
Factors Affecting Exchange Rate
- Speculation: If people expect a currency to appreciate, they buy it now, causing it to appreciate (self‑fulfilling).
- Interest Rates: Higher domestic interest rates attract foreign funds, causing appreciation.
- Income: Higher domestic income increases imports → demand for foreign currency → depreciation.
- Purchasing Power Parity (PPP): In the long run, exchange rate adjusts so that same good costs same in all countries (after accounting for transport). Example: If shirt costs $8 in US and Rs 400 in India, PPP rate = Rs 50 per dollar. If Indian prices rise faster, rupee depreciates.
Open Economy Macroeconomics – Determination of Income
National income identity for open economy:
Y = C + I + G + X – M
where X = exports, M = imports. Net exports (NX) = X – M.
Imports depend on income: M = M̅ + mY, where m = marginal propensity to import (0 < m < 1). Exports are assumed autonomous (X = X̅).
Equilibrium income:
Y = C̅ + c(Y – T) + I̅ + G̅ + X̅ – M̅ – mY
Let Ā = autonomous expenditure (C̅ – cT + I̅ + G̅ + X̅ – M̅). Then:
Y = Ā + cY – mY → (1 – c + m)Y = Ā → Y* = Ā / (1 – c + m)
Open Economy Multiplier = 1 / (1 – c + m)
Since m > 0, the open economy multiplier is smaller than the closed economy multiplier (1/(1 – c)). Imports act as a leakage.
Example: If c = 0.8, closed economy multiplier = 5. If m = 0.3, open economy multiplier = 1/(1 – 0.8 + 0.3) = 1/0.5 = 2. So a ₹100 increase in autonomous spending raises income by only ₹200 in open economy (vs ₹500 in closed).
Multiplier effects of exports and autonomous imports:
ΔY/ΔX = 1/(1 – c + m) > 0 (positive)
ΔY/ΔM̅ = –1/(1 – c + m) < 0 (negative)
Simple Hints: More imports means more spending on foreign goods, which leaks out of domestic circular flow, reducing domestic demand and output.
Answer hints: Define BoP. List current account items (goods, services, transfers) and capital account items (FDI, FII, loans). Explain with examples. Show BoP identity.
Answer hints: Depreciation occurs in flexible system (market forces), devaluation in fixed system (government action). Both make domestic currency cheaper. Use diagrams to show.
Answer hints: Start from Y = C + I + G + X – M, with M = M̅ + mY. Solve for Y. Multiplier = 1/(1 – c + m). Since m>0, it's smaller than closed economy multiplier. Explain why (import leakage).
മലയാളം
പ്രധാന പാഠഭാഗങ്ങൾ:
- തുറന്ന സമ്പദ് വ്യവസ്ഥ – അർത്ഥവും ബന്ധങ്ങളും
- ബാലൻസ് ഓഫ് പേയ്മെന്റ്സ് (BoP) – നിലവിലെ അക്കൗണ്ട്, മൂലധന അക്കൗണ്ട്
- വ്യാപാര ബാലൻസ് (BOT), അദൃശ്യ ഇനങ്ങൾ (Invisibles)
- BoP മിച്ചവും കമ്മിയും – സ്വയംഭരണ ഇടപാടുകൾ, അനുരൂപ ഇടപാടുകൾ
- വിദേശവിനിമയ വിപണി – വിദേശവിനിമയത്തിനുള്ള ആവശ്യവും പ്രദാനവും
- വിനിമയ നിരക്ക് നിർണ്ണയം – വഴക്കമുള്ള, സ്ഥിര, നിയന്ത്രിത ഫ്ലോട്ടിംഗ് സമ്പ്രദായങ്ങൾ
- മൂല്യച്യുതി (Depreciation), മൂല്യവർദ്ധന (Appreciation), മൂല്യഹ്രാസം (Devaluation), മൂല്യവർദ്ധന (Revaluation)
- വിനിമയ നിരക്കിനെ ബാധിക്കുന്ന ഘടകങ്ങൾ – ഊഹക്കച്ചവടം, പലിശ നിരക്ക്, വരുമാനം, PPP
- തുറന്ന സമ്പദ് വ്യവസ്ഥയിലെ സ്ഥൂല സാമ്പത്തികശാസ്ത്രം – ദേശീയ വരുമാന സമവാക്യം, ഇറക്കുമതി ധർമ്മം, തുറന്ന സമ്പദ് വ്യവസ്ഥയിലെ ഗുണകം
- അടഞ്ഞതും തുറന്നതുമായ സമ്പദ് വ്യവസ്ഥകളിലെ ഗുണകങ്ങളുടെ താരതമ്യം
തുറന്ന സമ്പദ് വ്യവസ്ഥ – ആമുഖം
ബാലൻസ് ഓഫ് പേയ്മെന്റ്സ് (BoP)
ഒരു വർഷത്തിൽ ഒരു രാജ്യത്തെ നിവാസികളും ബാക്കി ലോകവും തമ്മിലുള്ള എല്ലാ സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകളുടെയും രേഖയാണ് BoP. ഇതിന് രണ്ട് പ്രധാന അക്കൗണ്ടുകളുണ്ട്:
നിലവിലെ അക്കൗണ്ട് (Current Account)
ചരക്കുകളിലും സേവനങ്ങളിലുമുള്ള വ്യാപാരവും കൈമാറ്റ പേയ്മെന്റുകളും രേഖപ്പെടുത്തുന്നു.
- വ്യാപാര ബാലൻസ് (BOT): ചരക്കുകളുടെ കയറ്റുമതി – ഇറക്കുമതി. കയറ്റുമതി > ഇറക്കുമതി ആണെങ്കിൽ മിച്ചം; ഇറക്കുമതി > കയറ്റുമതി ആണെങ്കിൽ കമ്മി.
- അദൃശ്യ ഇനങ്ങൾ (Invisibles): സേവനങ്ങൾ (ഷിപ്പിംഗ്, ബാങ്കിംഗ്, ടൂറിസം), ഘടക വരുമാനം (പലിശ, ഡിവിഡന്റ്), കൈമാറ്റങ്ങൾ (സമ്മാനങ്ങൾ, പണമയപ്പുകൾ, ഗ്രാന്റുകൾ).
നിലവിലെ അക്കൗണ്ട് ബാലൻസ് = BOT + അറ്റ അദൃശ്യ ഇനങ്ങൾ.
മൂലധന അക്കൗണ്ട് (Capital Account)
ആസ്തികളിലെ (ഓഹരികൾ, ബോണ്ടുകൾ, വായ്പകൾ, FDI, FII) അന്താരാഷ്ട്ര ഇടപാടുകൾ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു.
- മൂലധന ഒഴുക്ക് (വിദേശികൾ ആഭ്യന്തര ആസ്തികൾ വാങ്ങുന്നത്) ക്രെഡിറ്റ് ഇനങ്ങളാണ്.
- മൂലധന ഒഴുക്ക് (നിവാസികൾ വിദേശ ആസ്തികൾ വാങ്ങുന്നത്) ഡെബിറ്റ് ഇനങ്ങളാണ്.
BoP മിച്ചവും കമ്മിയും
അക്കൗണ്ടിംഗ് ഐഡന്റിറ്റി പ്രകാരം: നിലവിലെ അക്കൗണ്ട് + മൂലധന അക്കൗണ്ട് = 0 (റിസർവ് മാറ്റങ്ങൾ ഒഴികെ).
നിലവിലെ അക്കൗണ്ടിലെ കമ്മി മൂലധന അക്കൗണ്ടിലെ മിച്ചം (അറ്റ മൂലധന ഒഴുക്ക്) വഴിയോ ഔദ്യോഗിക റിസർവുകൾ ഉപയോഗിച്ചോ നികത്തണം. സ്വയംഭരണ ഇടപാടുകൾ (autonomous) ലാഭത്തിനായി നടത്തുന്നു (BoP യുടെ അവസ്ഥയിൽ നിന്ന് സ്വതന്ത്രം); അനുരൂപ ഇടപാടുകൾ (accommodating) BoP സന്തുലിതമാക്കാൻ നടത്തുന്നു (ഔദ്യോഗിക റിസർവുകൾ).
വിദേശവിനിമയ വിപണി
വിദേശവിനിമയ നിരക്ക് എന്നത് ഒരു കറൻസിയുടെ വില മറ്റൊരു കറൻസിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ആണ് (ഉദാ: 1 യുഎസ് ഡോളറിന് 50 രൂപ).
വിദേശവിനിമയത്തിനുള്ള ആവശ്യവും പ്രദാനവും
വിദേശവിനിമയത്തിനുള്ള ആവശ്യം ഉണ്ടാകുന്നത്: ഇറക്കുമതി, വിദേശത്തേക്ക് സമ്മാനങ്ങൾ അയയ്ക്കുക, വിദേശ ആസ്തികൾ വാങ്ങുക എന്നിവയ്ക്കായി. ഇത് താഴോട്ട് ചരിഞ്ഞ വക്രമാണ് – വിനിമയ നിരക്ക് (ഒരു ഡോളറിന് കൂടുതൽ രൂപ) കൂടുമ്പോൾ ഇറക്കുമതി ചെലവേറിയതാകുന്നു, അതിനാൽ ആവശ്യം കുറയുന്നു.
വിദേശവിനിമയത്തിന്റെ പ്രദാനം ഉണ്ടാകുന്നത്: കയറ്റുമതി, വിദേശത്ത് നിന്നുള്ള സമ്മാനങ്ങൾ, വിദേശ നിക്ഷേപ ഒഴുക്ക് എന്നിവയിൽ നിന്ന്. ഇത് മുകളിലേക്ക് ചരിഞ്ഞ വക്രമാണ് – വിനിമയ നിരക്ക് കൂടുമ്പോൾ ആഭ്യന്തര വസ്തുക്കൾ വിദേശികൾക്ക് വിലകുറഞ്ഞതാകുന്നു, കയറ്റുമതി വർദ്ധിക്കുന്നു, അതിനാൽ കൂടുതൽ വിദേശ കറൻസി പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു.
വിനിമയ നിരക്ക് നിർണ്ണയം
വഴക്കമുള്ള വിനിമയ നിരക്ക് (Flexible): വിപണിയിലെ ആവശ്യവും പ്രദാനവും നിർണ്ണയിക്കുന്നു. കേന്ദ്ര ബാങ്ക് ഇടപെടുന്നില്ല.
- മൂല്യച്യുതി (Depreciation): വിനിമയ നിരക്കിലെ വർദ്ധനവ് (ഒരു ഡോളറിന് കൂടുതൽ രൂപ) – ആഭ്യന്തര കറൻസി വിലകുറഞ്ഞതാകുന്നു.
- മൂല്യവർദ്ധന (Appreciation): വിനിമയ നിരക്കിലെ കുറവ് (ഒരു ഡോളറിന് കുറവ് രൂപ) – ആഭ്യന്തര കറൻസി വിലകൂടിയതാകുന്നു.
സ്ഥിര വിനിമയ നിരക്ക് (Fixed): സർക്കാർ നിരക്ക് നിശ്ചയിക്കുന്നു. സന്തുലിത നിരക്കിന് മുകളിൽ നിശ്ചയിച്ചാൽ അധിക പ്രദാനം – കേന്ദ്ര ബാങ്ക് വിദേശ കറൻസി വാങ്ങുന്നു. താഴെ നിശ്ചയിച്ചാൽ അധിക ആവശ്യം – കേന്ദ്ര ബാങ്ക് റിസർവുകൾ വിൽക്കുന്നു. നിരക്ക് വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന (ആഭ്യന്തര കറൻസി വിലകുറഞ്ഞതാക്കുന്ന) ഔദ്യോഗിക നടപടിയാണ് മൂല്യഹ്രാസം (Devaluation); നിരക്ക് കുറയ്ക്കുന്നത് മൂല്യവർദ്ധന (Revaluation).
നിയന്ത്രിത ഫ്ലോട്ടിംഗ് (Managed Floating): വിപണി നിരക്ക് നിർണ്ണയിക്കുന്നു, എന്നാൽ കേന്ദ്ര ബാങ്ക് ഏറ്റക്കുറച്ചിലുകൾ മിതപ്പെടുത്താൻ ഇടയ്ക്കിടെ ഇടപെടുന്നു.
വിനിമയ നിരക്കിനെ ബാധിക്കുന്ന ഘടകങ്ങൾ
- ഊഹക്കച്ചവടം: ഒരു കറൻസിയുടെ മൂല്യം കൂടുമെന്ന് ആളുകൾ പ്രതീക്ഷിച്ചാൽ, അവർ അത് ഇപ്പോൾ വാങ്ങും, ഇത് ആ കറൻസിയുടെ മൂല്യം കൂടാൻ കാരണമാകും (self-fulfilling).
- പലിശ നിരക്കുകൾ: ആഭ്യന്തര പലിശ നിരക്ക് കൂടുതലാണെങ്കിൽ വിദേശ നിക്ഷേപകർ ആകർഷിക്കപ്പെടും, ഇത് ആഭ്യന്തര കറൻസിയുടെ മൂല്യം കൂട്ടുന്നു.
- വരുമാനം: ആഭ്യന്തര വരുമാനം കൂടുമ്പോൾ ഇറക്കുമതി കൂടും → വിദേശ കറൻസിക്കുള്ള ആവശ്യം കൂടും → ആഭ്യന്തര കറൻസിയുടെ മൂല്യം കുറയും.
- വാങ്ങൽ ശേഷി സമത്വം (PPP): ദീർഘകാലത്ത്, വിനിമയ നിരക്ക് ക്രമീകരിക്കപ്പെടുന്നത് ഒരേ ഉൽപ്പന്നത്തിന് എല്ലാ രാജ്യങ്ങളിലും ഒരേ വില വരത്തക്കവിധമാണ് (ഗതാഗതച്ചെലവ് കണക്കിലെടുത്തതിന് ശേഷം).
തുറന്ന സമ്പദ് വ്യവസ്ഥയിലെ വരുമാന നിർണ്ണയം
തുറന്ന സമ്പദ് വ്യവസ്ഥയ്ക്കുള്ള ദേശീയ വരുമാന സമവാക്യം:
Y = C + I + G + X – M
ഇവിടെ X = കയറ്റുമതി, M = ഇറക്കുമതി. അറ്റ കയറ്റുമതി (NX) = X – M.
ഇറക്കുമതി വരുമാനത്തെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു: M = M̅ + mY, ഇവിടെ m = സീമാന്ത ഇറക്കുമതി പ്രവണത (0 < m < 1). കയറ്റുമതി സ്വയംഭരണമാണെന്ന് (X = X̅) അനുമാനിക്കുന്നു.
സന്തുലിത വരുമാനം:
Y = C̅ + c(Y – T) + I̅ + G̅ + X̅ – M̅ – mY
Ā = സ്വയംഭരണ ചെലവ് (C̅ – cT + I̅ + G̅ + X̅ – M̅) എന്നെടുത്താൽ:
Y = Ā + cY – mY → (1 – c + m)Y = Ā → Y* = Ā / (1 – c + m)
തുറന്ന സമ്പദ് വ്യവസ്ഥയിലെ ഗുണകം = 1 / (1 – c + m)
m > 0 ആയതിനാൽ, തുറന്ന സമ്പദ് വ്യവസ്ഥയിലെ ഗുണകം അടഞ്ഞ സമ്പദ് വ്യവസ്ഥയിലെ ഗുണകത്തേക്കാൾ (1/(1 – c)) ചെറുതാണ്. ഇറക്കുമതി ഒരു ചോർച്ചയായി (leakage) പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
ഉദാഹരണം: c = 0.8 ആണെങ്കിൽ, അടഞ്ഞ സമ്പദ് വ്യവസ്ഥയിലെ ഗുണകം = 5. m = 0.3 ആണെങ്കിൽ, തുറന്ന സമ്പദ് വ്യവസ്ഥയിലെ ഗുണകം = 1/(1 – 0.8 + 0.3) = 1/0.5 = 2. അതിനാൽ സ്വയംഭരണ ചെലവിൽ ₹100 വർദ്ധനവ് വരുമാനം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നത് തുറന്ന സമ്പദ് വ്യവസ്ഥയിൽ ₹200 മാത്രമായിരിക്കും (അടഞ്ഞതിൽ ₹500).
കയറ്റുമതിയുടെയും സ്വയംഭരണ ഇറക്കുമതിയുടെയും ഗുണക ഫലങ്ങൾ:
ΔY/ΔX = 1/(1 – c + m) > 0 (ഗുണകം പോസിറ്റീവ്)
ΔY/ΔM̅ = –1/(1 – c + m) < 0 (ഗുണകം നെഗറ്റീവ്)
ലളിതമായ സൂചന: കൂടുതൽ ഇറക്കുമതി അർത്ഥമാക്കുന്നത് വിദേശ വസ്തുക്കളിൽ കൂടുതൽ ചെലവഴിക്കൽ ആണ്, ഇത് ആഭ്യന്തര ചാക്രിക ഒഴുക്കിൽ നിന്ന് പുറത്തേക്ക് ഒഴുകിപ്പോകുന്നു, ആഭ്യന്തര ആവശ്യവും ഉൽപാദനവും കുറയ്ക്കുന്നു.
ഉത്തര സൂചന: BoP നിർവചിക്കുക. നിലവിലെ അക്കൗണ്ട് ഇനങ്ങൾ (ചരക്കുകൾ, സേവനങ്ങൾ, കൈമാറ്റങ്ങൾ) മൂലധന അക്കൗണ്ട് ഇനങ്ങൾ (FDI, FII, വായ്പകൾ) എന്നിവ പട്ടികപ്പെടുത്തുക. ഉദാഹരണങ്ങൾ സഹിതം വിശദീകരിക്കുക. BoP ഐഡന്റിറ്റി കാണിക്കുക.
ഉത്തര സൂചന: മൂല്യച്യുതി വഴക്കമുള്ള വിനിമയ നിരക്ക് സമ്പ്രദായത്തിൽ (വിപണി ശക്തികൾ), മൂല്യഹ്രാസം സ്ഥിര നിരക്ക് സമ്പ്രദായത്തിൽ (സർക്കാർ നടപടി) സംഭവിക്കുന്നു. രണ്ടും ആഭ്യന്തര കറൻസിയുടെ മൂല്യം കുറയ്ക്കുന്നു. ചിത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് കാണിക്കുക.
ഉത്തര സൂചന: Y = C + I + G + X – M എന്നതിൽ നിന്ന് ആരംഭിക്കുക, M = M̅ + mY എടുക്കുക. Y ന് വേണ്ടി പരിഹരിക്കുക. ഗുണകം = 1/(1 – c + m). m>0 ആയതിനാൽ ഇത് അടഞ്ഞ സമ്പദ് വ്യവസ്ഥയിലെ ഗുണകത്തേക്കാൾ ചെറുതാണ്. എന്തുകൊണ്ടാണെന്ന് വിശദീകരിക്കുക (ഇറക്കുമതി ചോർച്ച).
Important Exam Questions
- What is balance of payments? Explain its components. (5 marks)
- Distinguish between current account and capital account. (4 marks)
- What is balance of trade? How is it different from current account balance? (3 marks)
- Explain the concepts of appreciation and depreciation of currency. (4 marks)
- Distinguish between devaluation and depreciation. (3 marks)
- How is exchange rate determined under a flexible exchange rate system? (4 marks)
- What is purchasing power parity? Explain with an example. (4 marks)
- Derive the national income identity for an open economy. (3 marks)
- What is marginal propensity to import? How does it affect the multiplier? (4 marks)
- Given C = 100 + 0.8YD, T = 50, I = 150, G = 100, X = 120, M = 20 + 0.2Y. Find equilibrium income and net exports. (5 marks)
- If MPC = 0.75 and MPM = 0.25, calculate the open economy multiplier. Compare with closed economy multiplier. (3 marks)
- Explain the concept of official reserve transactions. Why are they considered accommodating? (3 marks)