PLUS ONE BUSINESS STUDIES NOTES CHAPTER 2

```

Chapter 2 Important Topics:

• Sole Proprietorship – Features, Merits, Limitations
• Joint Hindu Family Business – Features, Merits, Limitations
• Partnership – Features, Types of Partners, Types of Partnerships, Partnership Deed, Registration
• Cooperative Society – Features, Merits, Limitations, Types
• Joint Stock Company – Features, Merits, Limitations, Types (Private, Public, OPC)
• Factors influencing choice of form of business organisation

Forms of Business Organisation

Various Forms Of Organization

1. Sole Proprietorship
2. Joint Hindu Family Business
3. Partnership
4. Cooperative Societies
5. Joint Stock Company

Simple Explanation: Business organisations can be owned and managed by one person (sole proprietorship), a family (HUF), a group of people (partnership), members with welfare motive (cooperative), or shareholders (company). Each form has different features, advantages and limitations.

💡 Examples:
• Sole Proprietorship: A neighbourhood grocery store.
• Partnership: A chartered accountancy firm.
• Cooperative: Amul (milk cooperative).
• Company: Tata Motors, Reliance Industries.

1. Sole Proprietorship

Sole proprietorship refers to a form of business organization which is owned, managed and controlled by an individual who is the recipient of all profits and bearer of all risk. A sole proprietor is the one who is the only owner of a business.

Features

1. There is ease in formation as well as closure of business.
2. Sole proprietors have unlimited liability.
3. Sole risk bearer and profit recipient.
4. Sole proprietor has full control over the affairs of the business.
5. A sole trading concern has no legal existence separate from its owner.
6. The death, insanity, of a sole proprietor causes discontinuity of business.

Merits

1. Quick decision making – No need to consult with others.
2. Confidentiality of information – Secrecy can be maintained.
3. Direct incentive - All the profit goes to the proprietor.
4. Sense of accomplishment – Personal satisfaction by working for himself.
5. Ease of formation and closure – Only minimum legal formalities.

Limitations

1. Limited resources – Resources of a sole trader limited to his personal savings and borrowings from others.
2. Limited life of a business concern – The death, insanity, of a sole proprietor causes discontinuity of business.
3. Owner has unlimited liability.
4. Limited managerial ability – a sole trader may not be an expert in every aspects of management.

💭 Think: Why does a sole proprietorship business rarely grow into a large enterprise?
Simple Hints: Limited capital, unlimited liability, and limited managerial skills restrict expansion.

✍️ Exam Practice (5 marks): What is sole proprietorship? Explain its merits and limitations.
Answer structure: Start with definition, then list at least 3 merits (quick decision, direct incentive, ease of formation) and 3 limitations (limited resources, unlimited liability, limited life) with brief explanation.

2. Joint Hindu Family (HUF) Business

It refers to a form of business organization wherein the business is owned and controlled by the members of the HUF. The business is controlled by the head of the family who is the eldest member and is called Karta. All the members have equal right over the property of an ancestor and they are known as co-parceners.

Features

1. Formation: For a HUF business there should be at least two members in the family and ancestral property to be inherited by them. Membership is by birth.
2. Liability: Limited liability to the members except Karta.
3. Control: The control of the family business lies with the Karta.
4. Continuity: The death of a member or Karta does not affect the business.
5. Minor Members: Membership by birth, so minors can also be members.

Merits

1. Effective control: No conflict among members as the decisions are taken by Karta.
2. Continued existence: Even the death of Karta does not affect existence, as next eldest member takes over.
3. Limited liability: Liability of members except Karta is limited.
4. Increased loyalty and cooperation: Business is treated as a pride to the family.

Limitations

1. Limited resources: Depends mainly on ancestral properties.
2. Unlimited liability of Karta: His personal properties are also liable for firm's debts.
3. Dominance of Karta: Leadership may not be acceptable to all members, leading to family breakdown.
4. Limited managerial skills: Karta may not be expert in all areas of management.

3. Partnership

Partnership is the relation between persons who have agreed to share the profits of the business carried on by all or any one of them acting for all.

Features

1. Formation: Comes into existence through a legal agreement.
2. Liability: Partners have unlimited liability; they are jointly and individually liable for debts.
3. Risk bearing: Profit or loss shared equally or in agreed ratio.
4. Decision making and control: Managed through joint efforts of all partners.
5. Lack of continuity: Death, retirement, insolvency or insanity of any partner can end the business.
6. Membership: Minimum 2, maximum 50 (as per Companies Act 2013).
7. Mutual agency: Every partner is both an agent and a principal.

Merits

1. Ease of formation and closure.
2. Balanced decision making – decisions taken by all partners.
3. More funds – capital contributed by number of partners.
4. Sharing of risks – losses also shared by partners.
5. Secrecy – not required to publish accounts.

Limitations

1. Unlimited liability – personal properties can be attached.
2. Limited resources – not suitable for large scale business.
3. Conflicts – disagreement between partners leads to dissolution.
4. Lack of continuity – no separate legal existence.
5. Lack of public confidence – free from government control.

Types of partners

1. Active partner: Contributes capital, takes active part in business, unlimited liability.
2. Sleeping or dormant partner: Contributes capital, does not take part in day-to-day activities, unlimited liability.
3. Secret partner: Association with firm unknown to public, contributes capital, takes part in management, unlimited liability.
4. Nominal partner: Lends name to firm, no capital contribution, no active part, but liable to third parties.
5. Partner by estoppel: By conduct or behaviour leads others to believe he is a partner, liable to third parties.
6. Partner by holding out: Not a partner but knowingly allows himself to be represented as partner, liable to third parties.
7. Minor as a partner: Minor cannot become partner but can be admitted to benefits with consent of all partners. Liability limited to share in capital and profits. After becoming major, he must decide within 6 months to become full partner or not.

Types of Partners

Type	Capital contribution	Management	Share in profits/losses	Liability
Active partner	Contributes capital	Participates in management	Shares profits/losses	Unlimited
Sleeping or dormant	Contributes capital	Does not participate	Shares profits/losses	Unlimited
Secret partner	Contributes capital	Participates secretly	Shares profits/losses	Unlimited
Nominal partner	Does not contribute	Does not participate	Generally does not share	Unlimited
Partner by estoppel	Does not contribute	Does not participate	Does not share	Unlimited
Partner by holding out	Does not contribute	Does not participate	Does not share	Unlimited

Types of partnerships

I. On the basis of duration:

1. Partnership at will: Continues as long as partners want, terminated by notice.
2. Particular partnership: Formed for a particular project or specified time period, dissolves when purpose is fulfilled or time expires.

II. On the basis of liability:

1. General partnership: Unlimited liability of partners, registration optional.
2. Limited partnership: At least one partner with unlimited liability, others have limited liability, registration compulsory.

Partnership deed

The written agreement which specifies the terms and conditions that govern the partnership is called the partnership deed. It generally includes:

• Names and addresses of firm and partners
• Nature and place of business
• Date of commencement and duration
• Capital contribution by partners
• Profit/loss sharing ratio
• Interest on capital and drawings
• Salaries, commission if any
• Division of work among partners
• Rules for admission, retirement, death of partner
• Settlement of accounts on dissolution
• Arbitration provisions for disputes

Registration

Registration of a partnership firm means entering firm's name with prescribed particulars in the register of firms. It is optional but advisable.

Procedure:

1. Submit application to Registrar with: name of firm, location, other places of business, date each partner joined, names and addresses of partners, duration.
2. Deposit required fee.
3. Registrar makes entry and issues certificate of registration.

Consequences of non-registration:

1. A partner cannot file a suit against the firm or other partners.
2. The firm cannot file a suit against third parties.
3. The firm cannot file a case against partners.

💡 Example: Price Waterhouse Coopers started as a partnership firm in 19th century London.

💭 Think: Why is it advisable for a partnership firm to get registered even though it is optional?
Hints: Registration gives legal recognition, allows filing suits against third parties, and protects partners' rights.

4. Co-Operative Society

The cooperative society is a voluntary association of persons, who join together with the motive of welfare of the members. It is compulsorily required to be registered under the Co-operative Societies Act, 1912. At least ten persons required to form a society. Capital is raised from members through issue of shares. The basic principle is “Self help through mutual help” or “each for all and all for each”.

Features

1. Voluntary membership: Free to join and leave anytime.
2. Legal status: Registration compulsory, separate legal entity.
3. Limited liability: Limited to capital contribution.
4. Control: Elected managing committee takes decisions.
5. Service motive: Emphasis on mutual help and welfare.

Merits

1. Equality in voting – one man one vote.
2. Limited liability – personal assets safe.
3. Stable existence – death/retirement of members does not affect.
4. Economy in operations – members offer honorary services, eliminate middlemen.
5. Support from government – low taxes, subsidies, low interest loans.
6. Ease of formation – simple registration procedure.

Limitations

1. Limited resources – depends on capital from members with limited means.
2. Inefficiency in management – unable to pay high salaries to experts.
3. Lack of secrecy – open discussions in meetings.
4. Government control – must comply with many rules and regulations.
5. Differences of opinion – may lead to difficulty in decision making.

Types of cooperative societies

1. Consumer's cooperative societies: Protect consumer interests, eliminate middlemen, purchase goods in bulk and sell to members.
2. Producer's cooperative societies: Protect small producers, supply raw materials, buy output for sale.
3. Marketing cooperative societies: Help small producers sell products, pool output, perform marketing functions.
4. Farmer's co-operative societies: Provide better inputs at reasonable cost to farmers, increase productivity.
5. Credit cooperative societies: Provide easy credit on reasonable terms to members, protect from moneylenders.
6. Co-operative housing societies: Help people with limited income construct houses at reasonable cost.

💡 Example: Amul is a successful cooperative venture in India, collecting milk from millions of farmers.

5. Joint Stock Company

A company is an artificial person having a separate legal entity, perpetual succession and a common seal. The capital is divided into smaller parts called 'shares' which can be transferred freely. Shareholders are the owners, Board of Directors is the managing body elected by shareholders.

Features

1. Artificial person: Creation of law, exists independent of members.
2. Separate legal entity: Assets and liabilities separate from owners.
3. Formation: Time consuming, expensive, complicated process.
4. Perpetual succession: Continues even if all members die; can be ended only by law.
5. Control: Managed by Board of Directors.
6. Liability: Limited to unpaid amount on shares held.
7. Common seal: Used for entering into agreements.
8. Risk bearing: Losses borne by all shareholders.

Merits

1. Limited liability – shareholders liable only to unpaid amount.
2. Transfer of interest – shares freely transferable.
3. Perpetual existence – unaffected by death of members.
4. Scope for expansion – large financial resources.
5. Professional management – can afford to pay high salaries to experts.

Limitations

1. Complexity in formation – requires greater time and legal formalities.
2. Lack of secrecy – must publish audited accounts.
3. Impersonal work environment – difficult to maintain personal contact.
4. Numerous regulations – subject to many legal provisions.
5. Delay in decision making – decisions through meetings take time.
6. Oligarchic management – directors enjoy considerable freedom, may ignore shareholder interests.
7. Conflicts in interest – among various stakeholders.

Types of companies

1. Private Company

• Restricts right to transfer shares.
• Minimum 2 members, maximum 200.
• Cannot invite public to subscribe to shares.
• Minimum paid-up capital Rs. 1 lakh.

Privileges of private company:

• Can be formed with only 2 members.
• No need to issue prospectus.
• Can start business immediately after incorporation.
• Only 2 directors required.
• Not required to keep index of members.
• No restriction on amount of loan to directors.

2. Public Company

• Not a private company.
• Minimum paid-up capital Rs. 5 lakhs.
• Minimum 7 members, no maximum limit.
• No restriction on transfer of shares.
• Can invite public to subscribe to shares.

3. One Person Company (OPC)

• Introduced by Companies Act 2013.
• Only one person as member.
• Enjoys privilege of limited liability.

Difference between Public Company and Private Company

Public Company	Private Company
Minimum 7 members, Maximum unlimited	Minimum 2, Maximum 200
Minimum 3 directors	Minimum 2 directors
No restriction on transfer of shares	Restriction on transfer of shares
Index of members compulsory	Index of members not compulsory
Can invite public to subscribe to shares	Cannot invite public to subscribe to shares

✍️ Exam Practice (5 marks): Distinguish between a public company and a private company.
Answer hints: Compare on basis of members, directors, transfer of shares, invitation to public, index of members.

Choice of forms of business organization

The choice depends on various factors:

1. Cost and ease in setting up: Sole proprietorship is least expensive; company is complex and costly.
2. Liability: Sole proprietorship and partnership have unlimited liability; cooperative and company have limited liability – better for investors.
3. Continuity: Sole proprietorship and partnership affected by death/insanity; HUF, cooperative, company have stable existence.
4. Management ability: Sole proprietor may lack expertise; partnership and company have division of work and professional management.
5. Capital consideration: Company suitable for large scale; partnership or sole proprietorship for small/medium scale.
6. Degree of control: If direct control needed, sole proprietorship; if willing to share, partnership or company.
7. Nature of business: Personal contact needed – sole proprietorship; professional services – partnership; large manufacturing – company.

മലയാളം

പ്രധാന പാഠഭാഗങ്ങൾ:

• ഏകാംഗവ്യാപാരം – സവിശേഷതകൾ, ഗുണങ്ങൾ, പരിമിതികൾ
• ഹിന്ദു കൂട്ടുകുടുംബ ബിസിനസ്സ് – സവിശേഷതകൾ, ഗുണങ്ങൾ, പരിമിതികൾ
• പങ്കാളിത്ത കച്ചവടം – സവിശേഷതകൾ, പങ്കാളികളുടെ തരങ്ങൾ, പങ്കാളിത്തത്തിന്റെ തരങ്ങൾ, പങ്കാളിത്ത പ്രമാണം, രജിസ്ട്രേഷൻ
• സഹകരണ സംഘങ്ങൾ – സവിശേഷതകൾ, ഗുണങ്ങൾ, പരിമിതികൾ, തരങ്ങൾ
• ജോയിന്റ് സ്റ്റോക്ക് കമ്പനി – സവിശേഷതകൾ, ഗുണങ്ങൾ, പരിമിതികൾ, തരങ്ങൾ (പ്രൈവറ്റ്, പബ്ലിക്, ഒപിസി)
• ബിസിനസ്സ് സംഘടനാരൂപം തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിനെ സ്വാധീനിക്കുന്ന ഘടകങ്ങൾ

വിവിധതരം സംഘടനകൾ (Various Forms of Organization)

1. ഏകാംഗവ്യാപാരം (Sole Proprietorship)
2. ഹിന്ദു കൂട്ടുകുടുംബ ബിസിനസ്സ് (Joint Hindu Family Business)
3. പങ്കാളിത്ത കച്ചവടം (Partnership)
4. സഹകരണ സംഘങ്ങൾ (Cooperative Societies)
5. ജോയിന്റ് സ്റ്റോക്ക് കമ്പനി (Joint Stock Company)

1. ഏകാംഗവ്യാപാരം (Sole Proprietorship)

സംഘടനയുടെ എല്ലാ ലാഭവും നഷ്ടവും വഹിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു വ്യക്തി നടത്തുന്ന വ്യാപാരമാണ് ഏകാംഗവ്യാപാരം. ഈ സംഘടനയുടെ പൂർണ്ണ അധികാരവും നിയന്ത്രണവും കൈകാര്യവും ആ നിശ്ചിത വ്യക്തിയിൽ നിക്ഷിപ്തമായിരിക്കും.

സവിശേഷതകൾ (Features)

1. സംഘടന എളുപ്പം രൂപീകരിക്കാനും അവസാനിപ്പിക്കാനും കഴിയും.
2. ഏകാംഗവ്യാപാരിക്ക് അനിശ്ചിത ബാധ്യത ഉണ്ടായിരിക്കും.
3. എല്ലാ നഷ്ടസാധ്യതയും ലാഭവും ഒരു വ്യക്തിക്ക് മാത്രം.
4. ബിസിനസ്സിന്റെ പൂർണ്ണ അധികാരവും നിയന്ത്രണവും ഏകാംഗവ്യാപാരിക്ക് തന്നെ.
5. ഒരു ഏകാംഗവ്യാപാരത്തിന് ഉടമസ്ഥനിൽ നിന്ന് വേർപ്പെട്ടൊരു നിലനിൽപ്പില്ല.
6. ഉടമസ്ഥന്റെ മരണം, അസുഖം മുതലായവ ബിസിനസ്സിന്റെ അടച്ചുപൂട്ടലിന് കാരണമായേക്കാം.

ഗുണങ്ങൾ (Merits)

1. പെട്ടെന്ന് തീരുമാനമെടുക്കൽ – മറ്റുള്ളവരുമായി കൂടിയാലോചിക്കേണ്ട ആവശ്യമില്ല.
2. വിവരങ്ങളുടെ രഹസ്യാത്മകത – രഹസ്യം നിലനിർത്താൻ കഴിയും.
3. നേരിട്ടുള്ള പ്രോത്സാഹനം – എല്ലാ ലാഭവും ഉടമസ്ഥന്.
4. നേട്ടത്തിന്റെ ബോധം – തനിക്കുവേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കുന്നതിലൂടെ വ്യക്തിപരമായ സംതൃപ്തി.
5. രൂപീകരണവും അടയ്‌ക്കലും എളുപ്പം – കുറഞ്ഞ നിയമ ഔപചാരികതകൾ മാത്രം.

പരിമിതികൾ (Limitations)

1. പരിമിതമായ മൂലധനം – സ്വകാര്യ സമ്പാദ്യത്തിലും വായ്പകളിലും മാത്രം ആശ്രയം.
2. ബിസിനസ്സിന്റെ പരിമിതമായ ആയുസ്സ് – ഉടമസ്ഥന്റെ മരണം/അസുഖം ബിസിനസ്സിനെ അവസാനിപ്പിച്ചേക്കാം.
3. ഉടമയ്ക്ക് പരിധിയില്ലാത്ത ബാധ്യത.
4. പരിമിതമായ മാനേജ്മെന്റ് കഴിവ് – ഒരു വ്യക്തിക്ക് എല്ലാ മേഖലകളിലും വിദഗ്ദ്ധനാകാൻ കഴിയില്ല.

2. ഹിന്ദു കൂട്ടുകുടുംബ ബിസിനസ്സ് (Joint Hindu Family Business)

ഇത്തരം ബിസിനസ്സ് സംഘടനകൾ ഭരിക്കുന്നതും നിയന്ത്രിക്കുന്നതും ഹിന്ദു കൂട്ടുകുടുംബങ്ങളിലെ അംഗങ്ങളായിരിക്കും. കുടുംബത്തിലെ ഏറ്റവും മുതിർന്ന അംഗമായിരിക്കും ബിസിനസ്സ് നിയന്ത്രിക്കുന്നത്. ഇയാളെ കർത്ത എന്നു വിളിക്കുന്നു. കുടുംബത്തിലെ എല്ലാ അംഗങ്ങൾക്കും സ്വത്തിൽ തുല്യ അവകാശമായിരിക്കും, ഇവരെ കോപാർസനേഴ്സ് എന്ന് വിളിക്കുന്നു.

സവിശേഷതകൾ (Features)

1. രൂപീകരണം: കുറഞ്ഞത് രണ്ട് അംഗങ്ങളും പാരമ്പര്യ സ്വത്തും വേണം. ജന്മം കൊണ്ട് അംഗത്വം.
2. ബാധ്യത: കർത്ത ഒഴികെയുള്ളവർക്ക് പരിമിതമായ ബാധ്യത.
3. നിയന്ത്രണം: ബിസിനസ് കർത്തയുടെ നിയന്ത്രണത്തിൽ.
4. തുടർച്ച: അംഗത്തിന്റെയോ കർത്തയുടെയോ മരണം ബിസിനസിനെ ബാധിക്കില്ല.
5. പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത അംഗങ്ങൾ: ജന്മനാ അംഗത്വം ലഭിക്കുന്നതിനാൽ കുട്ടികൾക്കും അംഗമാകാം.

ഗുണങ്ങൾ (Merits)

1. ഫലപ്രദമായ നിയന്ത്രണം – കർത്ത തീരുമാനമെടുക്കുന്നതിനാൽ അംഗങ്ങൾ തമ്മിൽ പൊരുത്തക്കേടില്ല.
2. തുടർച്ചയായ നിലനിൽപ്പ് – കർത്ത മരിച്ചാലും അടുത്ത മൂത്ത അംഗം ചുമതലയേൽക്കും.
3. പരിമിതമായ ബാധ്യത – കർത്ത ഒഴികെയുള്ളവർക്ക്.
4. വർദ്ധിച്ച വിശ്വസ്തതയും സഹകരണവും – ബിസിനസ്സ് കുടുംബത്തിന് അഭിമാനമായി കണക്കാക്കുന്നു.

പരിമിതികൾ (Limitations)

1. പരിമിതമായ വിഭവങ്ങൾ – പ്രധാനമായും പൂർവ്വിക സ്വത്തിനെ ആശ്രയിക്കുന്നു.
2. കർത്തയുടെ പരിധിയില്ലാത്ത ബാധ്യത – അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വകാര്യ സ്വത്തും കടത്തിന് വിധേയമാകും.
3. കർത്തയുടെ ആധിപത്യം – എല്ലാവർക്കും സ്വീകാര്യമായില്ലെങ്കിൽ കുടുംബഭിന്നിപ്പുണ്ടാകാം.
4. പരിമിതമായ മാനേജ്മെന്റ് കഴിവ് – കർത്ത എല്ലാ മേഖലയിലും വിദഗ്ദ്ധനായിരിക്കില്ല.

3. പങ്കാളിത്ത കച്ചവടം (Partnership)

ബിസിനസ്സിലെ ലാഭം വീതിക്കാം എന്ന ഉടമ്പടിയോടെ വ്യക്തികൾ ഒരുമിച്ചുചേർന്ന് നടത്തുന്നതോ എല്ലാവർക്കുംവേണ്ടി ഒരാൾ നേതൃത്വം നൽകുന്നതോ ആയ ബിസിനസ്സ് സംരംഭമാണ് പങ്കാളിത്ത കച്ചവടം.

സവിശേഷതകൾ (Features)

1. രൂപീകരണം: നിയമപരമായ കരാറിലൂടെ നിലവിൽ വരുന്നു.
2. ബാധ്യത: പങ്കാളികൾക്ക് അനിശ്ചിത ബാധ്യത, വ്യക്തിപരവും കൂട്ടായ്മയിലും ബാധ്യത.
3. അപകടസാധ്യത: ലാഭനഷ്ടങ്ങൾ തുല്യമായോ നിശ്ചിത അനുപാതത്തിലോ പങ്കിടുന്നു.
4. തീരുമാനവും നിയന്ത്രണവും: എല്ലാ പങ്കാളികളുടെയും കൂട്ടായ പരിശ്രമത്തിലൂടെ.
5. തുടർച്ചയില്ലായ്മ: പങ്കാളിയുടെ മരണം, വിരമിക്കൽ, പാപ്പരത്തം എന്നിവ ബിസിനസ്സ് അവസാനിപ്പിച്ചേക്കാം.
6. അംഗത്വം: കുറഞ്ഞത് 2, പരമാവധി 50.
7. പരസ്പര ഏജൻസി: ഓരോ പങ്കാളിയും ഏജന്റും പ്രിൻസിപ്പലും ആണ്.

ഗുണങ്ങൾ (Merits)

1. രൂപീകരണവും അടച്ചുപൂട്ടലും എളുപ്പം.
2. സന്തുലിതമായ തീരുമാനമെടുക്കൽ.
3. കൂടുതൽ മൂലധനം – പല പങ്കാളികളും സംഭാവന ചെയ്യുന്നു.
4. അപകടസാധ്യത പങ്കിടൽ – നഷ്ടവും പങ്കിടുന്നു.
5. രഹസ്യാത്മകത – അക്കൗണ്ടുകൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കേണ്ടതില്ല.

പരിമിതികൾ (Limitations)

1. പരിധിയില്ലാത്ത ബാധ്യത – സ്വകാര്യ സ്വത്തും വിൽക്കേണ്ടി വരും.
2. പരിമിതമായ വിഭവങ്ങൾ – വൻകിട ബിസിനസ്സിന് പറ്റിയതല്ല.
3. പൊരുത്തക്കേടുകൾ – അഭിപ്രായവ്യത്യാസം പിരിച്ചുവിടലിലേക്ക് നയിക്കും.
4. തുടർച്ചയില്ലായ്മ – പ്രത്യേക നിയമസാധുത ഇല്ല.
5. പൊതുജനവിശ്വാസക്കുറവ് – സർക്കാർ നിയന്ത്രണമില്ല.

പങ്കാളികളുടെ തരങ്ങൾ (Types of partners)

1. സജീവ പങ്കാളി: മൂലധനം നൽകുകയും ദൈനംദിന പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
2. സ്ലീപ്പിംഗ് പങ്കാളി: മൂലധനം നൽകുന്നു, ദൈനംദിന പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുന്നില്ല.
3. രഹസ്യ പങ്കാളി: പങ്കാളിത്തം പൊതുജനത്തിൽ നിന്ന് രഹസ്യമായി സൂക്ഷിക്കുന്നു.
4. നാമമാത്ര പങ്കാളി: പേര് മാത്രം കടം കൊടുക്കുന്നു, മൂലധനമില്ല, പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പങ്കില്ല, എന്നാൽ മൂന്നാംകക്ഷികളോട് ബാധ്യതയുണ്ട്.
5. അനിഷേധ്യ പങ്കാളി: പെരുമാറ്റത്തിലൂടെ പങ്കാളിയാണെന്ന് മറ്റുള്ളവരെ വിശ്വസിപ്പിക്കുന്നു, ബാധ്യതയുണ്ട്.
6. പ്രഖ്യാപിത പങ്കാളി: പങ്കാളിയല്ലെങ്കിലും പങ്കാളിയായി സ്വയം അവതരിപ്പിക്കാൻ അനുവദിക്കുന്നു, ബാധ്യതയുണ്ട്.
7. മൈനർ പങ്കാളി: 18 വയസ്സ് തികയാത്തയാൾ. പങ്കാളിയാകാൻ കഴിയില്ല, പക്ഷേ എല്ലാവരുടെയും സമ്മതത്തോടെ ആനുകൂല്യങ്ങളിൽ പങ്കാളിയാകാം. ബാധ്യത പരിമിതം. 18 തികഞ്ഞാൽ 6 മാസത്തിനകം പങ്കാളിയാകണോ വേണ്ടയോ എന്ന് തീരുമാനിക്കണം.

പങ്കാളിത്തത്തിന്റെ തരങ്ങൾ (Types of partnerships)

കാലദൈർഘ്യത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ:

1. ഇഷ്ടാനുസരണം പങ്കാളിത്തം (Partnership at will): പങ്കാളികൾക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള കാലം വരെ തുടരും.
2. യഥേഷ്ട പങ്കാളിത്തം (Particular partnership): ഒരു പ്രത്യേക പ്രോജക്റ്റിനോ സമയത്തിനോ വേണ്ടി രൂപീകരിക്കുന്നു.

ബാധ്യതയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ:

1. സാധാരണ പങ്കാളിത്തം (General partnership): എല്ലാവർക്കും അനിശ്ചിത ബാധ്യത, രജിസ്ട്രേഷൻ നിർബന്ധമില്ല.
2. ക്ലിപ്ത പങ്കാളിത്തം (Limited partnership): ഒരാൾക്കെങ്കിലും അനിശ്ചിത ബാധ്യത, മറ്റുള്ളവർക്ക് പരിമിതം, രജിസ്ട്രേഷൻ നിർബന്ധം.

പങ്കാളിത്ത പ്രമാണം (Partnership deed)

പങ്കാളിത്തത്തിന്റെ എല്ലാ വ്യവസ്ഥകളും ഉൾപ്പെടുത്തി എഴുതപ്പെട്ട കരാറിനെ പങ്കാളിത്ത പ്രമാണം എന്നു പറയുന്നു.

• സ്ഥാപനത്തിന്റെയും പങ്കാളികളുടെയും പേരും വിലാസവും
• ബിസിനസ്സിന്റെ സ്വഭാവവും സ്ഥലവും
• ആരംഭ തീയതിയും കാലാവധിയും
• മൂലധന സംഭാവന
• ലാഭനഷ്ട വിഭജന അനുപാതം
• മൂലധനത്തിനും പിൻവലിക്കലിനും പലിശ
• ശമ്പളം, കമ്മീഷൻ എന്നിവയുണ്ടെങ്കിൽ
• ജോലിയുടെ വിഭജനം
• പുതിയ പങ്കാളിയെ ചേർക്കൽ, വിരമിക്കൽ, മരണം എന്നിവയ്ക്കുള്ള നിയമങ്ങൾ
• പിരിച്ചുവിടുമ്പോൾ അക്കൗണ്ടുകൾ തീർപ്പാക്കൽ
• തർക്ക പരിഹാരത്തിനുള്ള വ്യവസ്ഥകൾ

രജിസ്ട്രേഷൻ (Registration)

പങ്കാളിത്ത സ്ഥാപനത്തിന്റെ പേര് രജിസ്റ്ററിൽ രേഖപ്പെടുത്തുന്ന പ്രക്രിയയാണ് രജിസ്ട്രേഷൻ. നിർബന്ധമില്ല, എന്നാൽ അഭികാമ്യം.

നടപടിക്രമങ്ങൾ:

1. അപേക്ഷ സമർപ്പിക്കുക – സ്ഥാപനത്തിന്റെ പേര്, സ്ഥലം, മറ്റ് ബിസിനസ് സ്ഥലങ്ങൾ, ഓരോ പങ്കാളിയും ചേർന്ന തീയതി, പങ്കാളികളുടെ പേരും വിലാസവും, കാലാവധി എന്നിവ ഉൾപ്പെടുത്തണം.
2. നിശ്ചിത ഫീസ് അടയ്ക്കുക.
3. രജിസ്ട്രാർ പരിശോധിച്ച് രജിസ്റ്ററിൽ ചേർക്കുകയും സർട്ടിഫിക്കറ്റ് നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു.

രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാത്തതിന്റെ അനന്തരഫലങ്ങൾ:

1. ഒരു പങ്കാളിക്ക് സ്ഥാപനത്തിനെതിരെയോ മറ്റ് പങ്കാളികൾക്കെതിരെയോ കേസ് കൊടുക്കാനാവില്ല.
2. സ്ഥാപനത്തിന് മൂന്നാംകക്ഷിക്കെതിരെ കേസ് കൊടുക്കാനാവില്ല.
3. സ്ഥാപനത്തിന് പങ്കാളികൾക്കെതിരെ കേസ് കൊടുക്കാനാവില്ല.

4. സഹകരണ സംഘങ്ങൾ (Co-Operative Society)

അംഗങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനുവേണ്ടി വ്യക്തികൾ സ്വമേധയാ കൂടിച്ചേർന്നു നടത്തുന്ന സ്ഥാപനങ്ങളാണ് സഹകരണ സംഘങ്ങൾ. സഹകരണ സംഘ നിയമം 1912 പ്രകാരം ഇത് നിർബന്ധമായും രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിരിക്കണം. ഒരു സംഘം തുടങ്ങാൻ കുറഞ്ഞത് 10 അംഗങ്ങൾ വേണം. ഓഹരികളിലൂടെയാണ് മൂലധനം സമാഹരിക്കുന്നത്. അടിസ്ഥാന തത്വം "പരസ്പര സഹായത്തിലൂടെ സ്വയം സഹായം" അല്ലെങ്കിൽ "ഓരോരുത്തർക്കും എല്ലാവർക്കും എല്ലാവർക്കും".

സവിശേഷതകൾ (Features)

1. സ്വമേധയാ അംഗത്വം: ഇഷ്ടമുള്ളപ്പോൾ ചേരാം, പിരിഞ്ഞുപോകാം.
2. നിയമസാധുത: രജിസ്ട്രേഷൻ നിർബന്ധം, പ്രത്യേക നിയമസ്ഥിതി.
3. പരിമിതമായ ബാധ്യത: മൂലധന സംഭാവനയുടെ പരിധിയിൽ മാത്രം.
4. നിയന്ത്രണം: തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട മാനേജിംഗ് കമ്മിറ്റിക്ക് തീരുമാനാധികാരം.
5. സേവന ലക്ഷ്യം: പരസ്പരസഹായത്തിനും ക്ഷേമത്തിനും ഊന്നൽ.

ഗുണങ്ങൾ (Merits)

1. തുല്യ വോട്ടവകാശം – ഒരാൾക്ക് ഒരു വോട്ട്.
2. പരിമിതമായ ബാധ്യത.
3. സ്ഥിരത – അംഗങ്ങളുടെ മരണം/വിരമിക്കൽ ബാധിക്കില്ല.
4. ചെലവ് കുറവ് – ഇടനിലക്കാരെ ഒഴിവാക്കുന്നു.
5. സർക്കാർ പിന്തുണ – കുറഞ്ഞ നികുതി, സബ്സിഡി.
6. രൂപീകരണം എളുപ്പം.

പരിമിതികൾ (Limitations)

1. പരിമിതമായ വിഭവങ്ങൾ – അംഗങ്ങളുടെ മൂലധനം മാത്രം.
2. കാര്യക്ഷമതയില്ലാത്ത ഭരണം – ഉയർന്ന ശമ്പളം നൽകാൻ കഴിയില്ല.
3. രഹസ്യാത്മകതയില്ല – യോഗങ്ങളിൽ തുറന്ന ചർച്ച.
4. സർക്കാർ നിയന്ത്രണം – നിരവധി നിയമങ്ങൾ പാലിക്കണം.
5. അഭിപ്രായവ്യത്യാസം – തീരുമാനമെടുക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ട്.

സഹകരണസംഘങ്ങളുടെ തരങ്ങൾ (Types of cooperative societies)

1. ഉപഭോക്തൃ സഹകരണ സംഘങ്ങൾ: ഉപഭോക്താക്കളുടെ താത്പര്യം സംരക്ഷിക്കാൻ, ഇടനിലക്കാരെ ഒഴിവാക്കുന്നു.
2. ഉൽപാദക സഹകരണ സംഘങ്ങൾ: ചെറുകിട ഉൽപാദകരെ സഹായിക്കാൻ, അസംസ്കൃത വസ്തുക്കൾ നൽകുകയും ഉൽപന്നങ്ങൾ വാങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു.
3. വിപണന സഹകരണ സംഘങ്ങൾ: ചെറുകിട ഉൽപാദകരുടെ ഉൽപന്നങ്ങൾ വിൽക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.
4. കർഷക സഹകരണ സംഘങ്ങൾ: കർഷകർക്ക് മെച്ചപ്പെട്ട വിത്ത്, വളം തുടങ്ങിയവ ന്യായവിലയിൽ നൽകുന്നു.
5. വായ്പാ സഹകരണ സംഘങ്ങൾ: അംഗങ്ങൾക്ക് എളുപ്പത്തിൽ വായ്പ നൽകുന്നു.
6. ഭവന നിർമ്മാണ സഹകരണ സംഘങ്ങൾ: പരിമിത വരുമാനമുള്ളവർക്ക് വീട് നിർമ്മിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.

5. ജോയിന്റ് സ്റ്റോക്ക് കമ്പനി (Joint Stock Company)

ഒരു കമ്പനി ഒരു പ്രത്യേക നിയമപരമായ അസ്തിത്വവും ശാശ്വതമായ പിന്തുടർച്ചയും പൊതുവായ മുദ്രയുമുള്ള ഒരു കൃത്രിമ വ്യക്തിയാണ്. കമ്പനിയുടെ മൂലധനം 'ഷെയറുകൾ' എന്ന ചെറിയ ഭാഗങ്ങളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഓഹരിയുടമകളാണ് കമ്പനിയുടെ ഉടമകൾ. ബോർഡ് ഓഫ് ഡയറക്ടർമാരാണ് ഭരണസമിതി.

സവിശേഷതകൾ (Features)

1. കൃത്രിമ വ്യക്തി: നിയമത്തിന്റെ സൃഷ്ടി, അംഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സ്വതന്ത്രം.
2. പ്രത്യേക നിയമസ്ഥിതി: സ്വത്തുക്കളും ബാധ്യതകളും ഉടമസ്ഥരിൽ നിന്ന് വേറിട്ട്.
3. രൂപീകരണം: സമയമെടുക്കുന്നതും ചെലവേറിയതും സങ്കീർണ്ണവും.
4. ശാശ്വത പിന്തുടർച്ച: എല്ലാ അംഗങ്ങളും മരിച്ചാലും കമ്പനി നിലനിൽക്കും. നിയമപ്രകാരം മാത്രം അവസാനിപ്പിക്കാം.
5. നിയന്ത്രണം: ബോർഡ് ഓഫ് ഡയറക്ടർമാർ.
6. ബാധ്യത: ഓഹരികളിൽ അടയ്ക്കാത്ത തുക വരെ മാത്രം.
7. പൊതു മുദ്ര: കരാറുകളിൽ ഏർപ്പെടാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു.
8. അപകടസാധ്യത പങ്കിടൽ: നഷ്ടം എല്ലാ ഓഹരിയുടമകളും പങ്കിടുന്നു.

ഗുണങ്ങൾ (Merits)

1. പരിമിതമായ ബാധ്യത.
2. ഓഹരി കൈമാറ്റം സൗജന്യം.
3. ശാശ്വത നിലനിൽപ്പ്.
4. വിപുലീകരണത്തിന് സാധ്യത – വലിയ മൂലധനം.
5. പ്രൊഫഷണൽ മാനേജ്മെന്റ്.

പരിമിതികൾ (Limitations)

1. രൂപീകരണം സങ്കീർണ്ണം.
2. രഹസ്യാത്മകതയില്ല – അക്കൗണ്ടുകൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കണം.
3. വ്യക്തിപരമല്ലാത്ത അന്തരീക്ഷം.
4. നിരവധി നിയമ നടപടിക്രമങ്ങൾ.
5. തീരുമാനമെടുക്കാൻ വൈകും.
6. ചുരുക്കം ചിലരുടെ ഭരണം.
7. താൽപ്പര്യ വൈരുദ്ധ്യങ്ങൾ.

കമ്പനികളുടെ തരങ്ങൾ (Types of companies)

1. സ്വകാര്യ കമ്പനി (Private Company)

• ഓഹരി കൈമാറ്റത്തിന് നിയന്ത്രണം.
• കുറഞ്ഞത് 2 അംഗങ്ങൾ, പരമാവധി 200.
• ഓഹരി വാങ്ങാൻ പൊതുജനങ്ങളെ ക്ഷണിക്കില്ല.
• കുറഞ്ഞ പെയ്ഡ്-അപ്പ് മൂലധനം 1 ലക്ഷം രൂപ.

സ്വകാര്യ കമ്പനിയുടെ പ്രത്യേകാവകാശങ്ങൾ:

• 2 അംഗങ്ങളുമായി രൂപീകരിക്കാം.
• പ്രോസ്പെക്ടസ് ആവശ്യമില്ല.
• ഇൻകോർപ്പറേഷൻ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് കിട്ടിയ ഉടൻ ബിസിനസ്സ് തുടങ്ങാം.
• 2 ഡയറക്ടർമാർ മതി.
• അംഗങ്ങളുടെ സൂചിക വേണ്ട.
• ഡയറക്ടർമാർക്കുള്ള വായ്പയ്ക്ക് പരിധിയില്ല.

2. പൊതു കമ്പനി (Public Company)

• സ്വകാര്യ കമ്പനി അല്ലാത്തത്.
• കുറഞ്ഞ പെയ്ഡ്-അപ്പ് മൂലധനം 5 ലക്ഷം രൂപ.
• കുറഞ്ഞത് 7 അംഗങ്ങൾ, പരമാവധി പരിധിയില്ല.
• ഓഹരി കൈമാറ്റത്തിന് നിയന്ത്രണമില്ല.
• ഓഹരി വാങ്ങാൻ പൊതുജനങ്ങളെ ക്ഷണിക്കാം.

3. വൺ പേഴ്‌സൺ കമ്പനി (OPC)

• 2013 ലെ കമ്പനി നിയമപ്രകാരം.
• ഒരു അംഗം മാത്രം.
• പരിമിതമായ ബാധ്യത.

പബ്ലിക് കമ്പനിയും സ്വകാര്യ കമ്പനിയും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസങ്ങൾ

പബ്ലിക് കമ്പനി	സ്വകാര്യ കമ്പനി
കുറഞ്ഞത് 7 അംഗങ്ങൾ, പരമാവധി പരിധിയില്ല	കുറഞ്ഞത് 2, പരമാവധി 200
കുറഞ്ഞത് 3 ഡയറക്ടർമാർ	കുറഞ്ഞത് 2 ഡയറക്ടർമാർ
ഓഹരി കൈമാറ്റത്തിന് നിയന്ത്രണമില്ല	ഓഹരി കൈമാറ്റത്തിന് നിയന്ത്രണം
അംഗങ്ങളുടെ സൂചിക നിർബന്ധം	അംഗങ്ങളുടെ സൂചിക നിർബന്ധമില്ല
ഓഹരികളിലേക്ക് പൊതുജനങ്ങളെ ക്ഷണിക്കാം	ഓഹരികളിലേക്ക് പൊതുജനങ്ങളെ ക്ഷണിക്കാൻ കഴിയില്ല

ബിസിനസ്സ് സംഘടനാരൂപം തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിനെ സ്വാധീനിക്കുന്ന ഘടകങ്ങൾ (Choice of forms of business organization)

1. രൂപീകരണ ചെലവും എളുപ്പവും: ഏകാംഗവ്യാപാരം ഏറ്റവും ചെലവുകുറഞ്ഞത്; കമ്പനി സങ്കീർണ്ണവും ചെലവേറിയതും.
2. ബാധ്യത: ഏകാംഗം, പങ്കാളിത്തം – അനിശ്ചിതം; സഹകരണം, കമ്പനി – പരിമിതം.
3. തുടർച്ച: ഏകാംഗം, പങ്കാളിത്തം – മരണം/പാപ്പരത്തം ബാധിക്കും; ഹുഫ്, സഹകരണം, കമ്പനി – സ്ഥിരത.
4. ഭരണപാടവം: ഏകാംഗത്തിന് എല്ലാ മേഖലയിലും വൈദഗ്ദ്ധ്യം വേണം; പങ്കാളിത്തത്തിലും കമ്പനിയിലും വിഭജനം സാധ്യം.
5. മൂലധനം: വൻകിട സംരംഭത്തിന് കമ്പനി; ഇടത്തരം/ചെറുകിടയ്ക്ക് പങ്കാളിത്തം/ഏകാംഗം.
6. നിയന്ത്രണം: നേരിട്ടുള്ള നിയന്ത്രണം വേണമെങ്കിൽ ഏകാംഗം; പങ്കുവെയ്ക്കാമെങ്കിൽ പങ്കാളിത്തം/കമ്പനി.
7. ബിസിനസ്സിന്റെ സ്വഭാവം: ഉപഭോക്താവുമായി നേരിട്ട് ബന്ധം വേണമെങ്കിൽ ഏകാംഗം; പ്രൊഫഷണൽ സേവനത്തിന് പങ്കാളിത്തം; വൻകിട നിർമ്മാണത്തിന് കമ്പനി.

✍️ Important Exam Questions
1. What is sole proprietorship? Explain its merits and limitations. (5 marks)
2. Distinguish between Joint Hindu Family business and Partnership. (5 marks)
3. Explain the different types of partners in a partnership firm. (4 marks)
4. What is a partnership deed? What are its contents? (3 marks)
5. Describe the features, merits and limitations of a cooperative society. (5 marks)
6. Distinguish between a public company and a private company. (4 marks)
7. Explain any five factors that determine the choice of form of business organisation. (5 marks)