Chapter 3 Important Topics:
- Barter System – Meaning and Drawbacks
- Functions of Money – Medium of Exchange, Unit of Account, Store of Value
- Demand for Money – Transaction Motive and Speculative Motive
- Supply of Money – Central Bank and Commercial Banks
- Money Creation by Commercial Banks – Money Multiplier
- Policy Tools to Control Money Supply – CRR, Bank Rate, Open Market Operations, Repo Rate, Reverse Repo Rate
- Measures of Money Supply – M1, M2, M3, M4 (Narrow and Broad Money)
- High Powered Money and Liquidity Trap
MONEY AND BANKING
Simple Explanation: Money is anything that is commonly accepted as a medium of exchange. It makes transactions easy. Without money, we would have to exchange goods for goods – this is called barter, which is very difficult. Banks play a key role in creating money through the process of lending. The central bank (RBI) controls the money supply in the economy.
💡 Examples:
- You buy a book for Rs 300 – you use money. If there was no money, you would have to find someone who wants your old shirt and is willing to exchange it for a book – difficult!
- A worker gets salary in money, not in goods. He can use it to buy anything.
3.1 Functions of Money
Money has three main functions:
- Medium of Exchange: Money is used to buy goods and services. It removes the need for double coincidence of wants.
- Unit of Account: The value of all goods and services is expressed in money terms. We can compare prices easily.
- Store of Value: Money can be saved and used later. It is not perishable and storage cost is low. However, inflation reduces its purchasing power.
💭 Think: Why can't we store wealth in perishable goods like vegetables?
Simple Hints: Vegetables rot, need space, and lose value. Money does not rot, is easy to store, and is generally acceptable.
Simple Hints: Vegetables rot, need space, and lose value. Money does not rot, is easy to store, and is generally acceptable.
3.2 Demand for Money and Supply of Money
3.2.1 Demand for Money
People demand money for two main reasons:
- Transaction Motive: To carry out day-to-day transactions. Higher income means more transactions, so higher demand for money.
- Speculative Motive: To take advantage of future changes in bond prices and interest rates. When interest rates are high, people expect them to fall, so they buy bonds (low money demand). When interest rates are low, people expect them to rise, so they hold money (high money demand).
Total demand for money = Transaction demand + Speculative demand.
💡 Transaction Demand Formula: MTd = k T, where T is total value of transactions, k is a fraction. Also MTd = k P Y (where Y is real GDP, P is price level).
3.2.2 Supply of Money
Money supply is created by two institutions:
- Central Bank (RBI): Issues currency, controls money supply, acts as banker to government and banks.
- Commercial Banks: Accept deposits and give loans. They create money through credit creation.
3.3 Money Creation by Banking System
Banks create money by lending. When a bank gives a loan, it creates a new deposit in the borrower's name. This increases total deposits and hence money supply.
Money Multiplier = 1 / Cash Reserve Ratio (CRR).
Example: If CRR = 20%, then an initial deposit of Rs 100 can lead to total deposits of Rs 500. Money multiplier = 1/0.2 = 5.
| Round | Deposit in Bank | Required Reserve | Loan made by Bank |
|---|---|---|---|
| 1 | 100.00 | 20.00 | 80.00 |
| 2 | 180.00 | 36.00 | 64.00 |
| ... | ... | ... | ... |
| Last | 500.00 | 100.00 | 400.00 |
💡 Story of Lala the Goldsmith: People deposited gold with Lala. He issued receipts. These receipts began to circulate as money. Then he lent gold to others, creating more receipts. This is how banks create money.
3.4 Policy Tools to Control Money Supply
RBI uses several tools to control money supply:
| Tool | Description | Effect on Money Supply |
|---|---|---|
| Cash Reserve Ratio (CRR) | Percentage of deposits banks must keep as reserves with RBI. | Higher CRR → less lending → money supply decreases. |
| Statutory Liquidity Ratio (SLR) | Percentage of deposits banks must keep in liquid assets (gold, govt bonds). | Higher SLR → less lending → money supply decreases. |
| Bank Rate | Rate at which RBI lends to commercial banks. | Higher bank rate → loans costly → less lending → money supply decreases. |
| Repo Rate | Rate at which RBI lends to banks for short term (with repurchase agreement). | Higher repo rate → less borrowing → money supply decreases. |
| Reverse Repo Rate | Rate at which RBI borrows from banks. | Higher reverse repo rate → banks park more funds with RBI → less lending → money supply decreases. |
| Open Market Operations (OMO) | RBI buys or sells government bonds in open market. | Buying bonds → injects money → money supply increases. Selling bonds → absorbs money → money supply decreases. |
Liquidity Trap
When interest rates are very low, people expect them to rise in future (bond prices to fall). So they prefer to hold money rather than bonds. Demand for money becomes infinitely elastic. This situation is called liquidity trap. Monetary policy becomes ineffective here.
Measures of Money Supply in India
RBI publishes four measures:
- M1 = CU + DD (Currency with public + Demand deposits of banks) – Narrow Money, most liquid.
- M2 = M1 + Savings deposits with Post Office
- M3 = M1 + Net time deposits of commercial banks – Broad Money, also called Aggregate Monetary Resources.
- M4 = M3 + Total deposits with Post Office (excluding NSC)
💡 Legal Tender and Fiat Money:
• Legal tender is money that must be accepted for payment of debts (currency notes and coins).
• Fiat money has no intrinsic value; its value comes from government guarantee.
• Legal tender is money that must be accepted for payment of debts (currency notes and coins).
• Fiat money has no intrinsic value; its value comes from government guarantee.
💭 Think: Why is a Rs 100 note accepted even though its paper value is less than Rs 100?
Simple Hints: Because the government and RBI guarantee it. Everyone trusts that they can exchange it for goods worth Rs 100.
Simple Hints: Because the government and RBI guarantee it. Everyone trusts that they can exchange it for goods worth Rs 100.
✍️ Exam Practice (5 marks): Explain the process of money creation by commercial banks. Derive the money multiplier.
Answer hints: Start with Lala's story. Explain how banks lend and create deposits. Show table of money multiplier process. Define CRR. Money multiplier = 1/CRR. Give numerical example.
Answer hints: Start with Lala's story. Explain how banks lend and create deposits. Show table of money multiplier process. Define CRR. Money multiplier = 1/CRR. Give numerical example.
✍️ Exam Practice (4 marks): What are the functions of money? How does money overcome the drawbacks of barter system?
Answer hints: List three functions: medium of exchange, unit of account, store of value. Explain each. Barter drawbacks: double coincidence of wants, indivisibility, lack of common measure, difficulty in storing value.
Answer hints: List three functions: medium of exchange, unit of account, store of value. Explain each. Barter drawbacks: double coincidence of wants, indivisibility, lack of common measure, difficulty in storing value.
✍️ Exam Practice (3 marks): Distinguish between transaction demand and speculative demand for money.
Answer hints: Transaction demand is for daily purchases, depends on income. Speculative demand is to avoid capital loss from bonds, depends on interest rate. Inverse relation with interest rate.
Answer hints: Transaction demand is for daily purchases, depends on income. Speculative demand is to avoid capital loss from bonds, depends on interest rate. Inverse relation with interest rate.
മലയാളം
പ്രധാന പാഠഭാഗങ്ങൾ:
- ബാർട്ടർ സമ്പ്രദായം – അർത്ഥവും പരിമിതികളും
- പണത്തിന്റെ ധർമ്മങ്ങൾ – മാധ്യമം, മൂല്യമാനം, മൂല്യശേഖരണം
- പണത്തിനുള്ള ആവശ്യം – ഇടപാട് ആവശ്യവും ഊഹക്കച്ചവട ആവശ്യവും
- പണത്തിന്റെ പ്രദാനം – കേന്ദ്ര ബാങ്കും വാണിജ്യ ബാങ്കുകളും
- വാണിജ്യ ബാങ്കുകൾ പണം സൃഷ്ടിക്കുന്ന പ്രക്രിയ – പണ ഗുണകം (Money Multiplier)
- പണവിതരണം നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഉപകരണങ്ങൾ – CRR, SLR, ബാങ്ക് നിരക്ക്, റിപ്പോ നിരക്ക്, റിവേഴ്സ് റിപ്പോ നിരക്ക്, ഓപ്പൺ മാർക്കറ്റ് പ്രവർത്തനങ്ങൾ
- പണത്തിന്റെ അളവുകൾ – M1, M2, M3, M4 (ഇടുങ്ങിയ പണം, വിശാല പണം)
- ഉയർന്ന ശക്തിയുള്ള പണവും (High Powered Money) ലിക്വിഡിറ്റി കെണിയും (Liquidity Trap)
പണവും ബാങ്കിങ്ങും – ആമുഖം
ലളിതമായ വിശദീകരണം: സാധനങ്ങൾക്കും സേവനങ്ങൾക്കും പകരമായി സാർവത്രികമായി സ്വീകരിക്കപ്പെടുന്ന എന്തിനെയും പണം എന്നു വിളിക്കാം. ഇത് ഇടപാടുകൾ എളുപ്പമാക്കുന്നു. പണം ഇല്ലെങ്കിൽ, നമുക്ക് സാധനങ്ങൾക്ക് പകരം സാധനങ്ങൾ കൈമാറേണ്ടി വരും – ഇതാണ് ബാർട്ടർ സമ്പ്രദായം, അത് വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്. ബാങ്കുകൾ വായ്പ നൽകി പണം സൃഷ്ടിക്കുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. കേന്ദ്ര ബാങ്ക് (RBI) പണവിതരണം നിയന്ത്രിക്കുന്നു.
പണത്തിന്റെ ധർമ്മങ്ങൾ
- മാധ്യമം (Medium of Exchange): സാധനങ്ങൾ വാങ്ങാനും വിൽക്കാനും പണം ഉപയോഗിക്കുന്നു. ആവശ്യങ്ങളുടെ ഇരട്ട യാദൃച്ഛികത (double coincidence of wants) എന്ന പ്രശ്നം ഇത് ഇല്ലാതാക്കുന്നു.
- മൂല്യമാനം (Unit of Account): എല്ലാ വസ്തുക്കളുടെയും സേവനങ്ങളുടെയും മൂല്യം പണത്തിൽ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു. വിലകൾ താരതമ്യം ചെയ്യാൻ എളുപ്പമാണ്.
- മൂല്യശേഖരണം (Store of Value): പണം ലാഭിച്ച് പിന്നീട് ഉപയോഗിക്കാം. അത് നശിക്കുന്നില്ല, സൂക്ഷിക്കാനുള്ള ചെലവും കുറവാണ്. എന്നാൽ പണപ്പെരുപ്പം അതിന്റെ വാങ്ങൽ ശേഷി കുറയ്ക്കുന്നു.
💭 ചിന്തിക്കുക: നശിക്കുന്ന വസ്തുക്കളായ പച്ചക്കറികളിൽ നമുക്ക് സമ്പത്ത് സൂക്ഷിക്കാൻ കഴിയാത്തത് എന്തുകൊണ്ട്?
സൂചന: പച്ചക്കറികൾ ചീഞ്ഞുപോകും, ധാരാളം സ്ഥലം വേണം, മൂല്യം നഷ്ടപ്പെടും. പണം നശിക്കുന്നില്ല, സൂക്ഷിക്കാൻ എളുപ്പമാണ്, സാർവത്രികമായി സ്വീകരിക്കപ്പെടുന്നു.
സൂചന: പച്ചക്കറികൾ ചീഞ്ഞുപോകും, ധാരാളം സ്ഥലം വേണം, മൂല്യം നഷ്ടപ്പെടും. പണം നശിക്കുന്നില്ല, സൂക്ഷിക്കാൻ എളുപ്പമാണ്, സാർവത്രികമായി സ്വീകരിക്കപ്പെടുന്നു.
പണത്തിനുള്ള ആവശ്യവും പ്രദാനവും
പണത്തിനുള്ള ആവശ്യം
ആളുകൾ പണം ആവശ്യപ്പെടുന്നത് രണ്ട് പ്രധാന കാരണങ്ങളാൽ:
- ഇടപാട് ആവശ്യം (Transaction Motive): ദൈനംദിന ഇടപാടുകൾ നടത്താൻ. വരുമാനം കൂടുമ്പോൾ ഇടപാടുകൾ കൂടും, അതിനാൽ പണത്തിന്റെ ആവശ്യവും കൂടും.
- ഊഹക്കച്ചവട ആവശ്യം (Speculative Motive): ബോണ്ടുകളുടെ വിലയിലും പലിശ നിരക്കിലും ഉണ്ടാകുന്ന ഭാവി മാറ്റങ്ങൾ മുതലെടുക്കാൻ. പലിശ നിരക്ക് കൂടുതലായിരിക്കുമ്പോൾ, അത് ഭാവിയിൽ കുറയുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിച്ച് ആളുകൾ ബോണ്ടുകൾ വാങ്ങും (പണത്തിന്റെ ആവശ്യം കുറവ്). പലിശ നിരക്ക് കുറവായിരിക്കുമ്പോൾ, അത് ഭാവിയിൽ കൂടുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിച്ച് ആളുകൾ പണം കൈവശം വെക്കും (പണത്തിന്റെ ആവശ്യം കൂടുതൽ).
മൊത്തം പണത്തിനുള്ള ആവശ്യം = ഇടപാട് ആവശ്യം + ഊഹക്കച്ചവട ആവശ്യം.
പണത്തിന്റെ പ്രദാനം
രണ്ട് സ്ഥാപനങ്ങളാണ് പണം സൃഷ്ടിക്കുന്നത്:
- കേന്ദ്ര ബാങ്ക് (RBI): കറൻസി പുറത്തിറക്കുന്നു, പണവിതരണം നിയന്ത്രിക്കുന്നു, സർക്കാരിന്റെയും ബാങ്കുകളുടെയും ബാങ്കറായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
- വാണിജ്യ ബാങ്കുകൾ: നിക്ഷേപങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുകയും വായ്പകൾ നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു. അവർ വായ്പാ സൃഷ്ടിയിലൂടെ (credit creation) പണം സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
ബാങ്കിങ് സംവിധാനം പണം സൃഷ്ടിക്കുന്ന പ്രക്രിയ
ബാങ്കുകൾ വായ്പ നൽകി പണം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഒരു ബാങ്ക് വായ്പ നൽകുമ്പോൾ, അത് വായ്പ എടുക്കുന്നയാളുടെ പേരിൽ ഒരു പുതിയ നിക്ഷേപം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഇത് മൊത്തം നിക്ഷേപങ്ങളും അതുവഴി പണവിതരണവും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.
പണ ഗുണകം (Money Multiplier) = 1 / ക്യാഷ് റിസർവ് അനുപാതം (CRR).
ഉദാഹരണം: CRR = 20% ആണെങ്കിൽ, Rs 100-ന്റെ പ്രാരംഭ നിക്ഷേപം Rs 500-ന്റെ മൊത്തം നിക്ഷേപത്തിലേക്ക് നയിക്കും. പണ ഗുണകം = 1/0.2 = 5.
പണവിതരണം നിയന്ത്രിക്കുന്ന നയ ഉപകരണങ്ങൾ
പണവിതരണം നിയന്ത്രിക്കാൻ RBI ഉപയോഗിക്കുന്ന ഉപകരണങ്ങൾ:
| ഉപകരണം | വിവരണം | പണവിതരണത്തിലെ ഫലം |
|---|---|---|
| ക്യാഷ് റിസർവ് അനുപാതം (CRR) | ബാങ്കുകൾ RBI-യിൽ കരുതൽ ശേഖരമായി സൂക്ഷിക്കേണ്ട നിക്ഷേപങ്ങളുടെ ശതമാനം. | CRR കൂട്ടുക → വായ്പ കുറയും → പണവിതരണം കുറയും. |
| സ്റ്റാറ്റ്യൂട്ടറി ലിക്വിഡിറ്റി അനുപാതം (SLR) | ബാങ്കുകൾ ദ്രവ ആസ്തികളായി (സ്വർണ്ണം, സർക്കാർ ബോണ്ടുകൾ) സൂക്ഷിക്കേണ്ട നിക്ഷേപങ്ങളുടെ ശതമാനം. | SLR കൂട്ടുക → വായ്പ കുറയും → പണവിതരണം കുറയും. |
| ബാങ്ക് നിരക്ക് | RBI വാണിജ്യ ബാങ്കുകൾക്ക് വായ്പ നൽകുന്ന പലിശ നിരക്ക്. | ബാങ്ക് നിരക്ക് കൂട്ടുക → വായ്പ ചെലവേറും → വായ്പ കുറയും → പണവിതരണം കുറയും. |
| റിപ്പോ നിരക്ക് | RBI വാണിജ്യ ബാങ്കുകൾക്ക് ഹ്രസ്വകാലത്തേക്ക് (വീണ്ടും വാങ്ങാമെന്ന കരാറോടെ) വായ്പ നൽകുന്ന നിരക്ക്. | റിപ്പോ നിരക്ക് കൂട്ടുക → കടമെടുപ്പ് കുറയും → പണവിതരണം കുറയും. |
| റിവേഴ്സ് റിപ്പോ നിരക്ക് | RBI ബാങ്കുകളിൽ നിന്ന് കടമെടുക്കുന്ന നിരക്ക്. | റിവേഴ്സ് റിപ്പോ നിരക്ക് കൂട്ടുക → ബാങ്കുകൾ RBI-യിൽ കൂടുതൽ പണം നിക്ഷേപിക്കും → വായ്പ കുറയും → പണവിതരണം കുറയും. |
| ഓപ്പൺ മാർക്കറ്റ് പ്രവർത്തനങ്ങൾ (OMO) | RBI ഓപ്പൺ മാർക്കറ്റിൽ സർക്കാർ ബോണ്ടുകൾ വാങ്ങുകയോ വിൽക്കുകയോ ചെയ്യുന്നു. | ബോണ്ടുകൾ വാങ്ങുക → പണം കുത്തിവെക്കുക → പണവിതരണം കൂടും. ബോണ്ടുകൾ വിൽക്കുക → പണം പിൻവലിക്കുക → പണവിതരണം കുറയും. |
ലിക്വിഡിറ്റി കെണി (Liquidity Trap)
പലിശ നിരക്ക് വളരെ കുറവായിരിക്കുമ്പോൾ, അത് ഭാവിയിൽ ഉയരുമെന്ന് ആളുകൾ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു (ബോണ്ട് വില കുറയും). അതിനാൽ അവർ ബോണ്ടുകൾക്ക് പകരം പണം കൈവശം വെക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു. പണത്തിനുള്ള ആവശ്യം അനന്തമായി ഇലാസ്ഥിതികമായി മാറുന്നു. ഈ അവസ്ഥയെ ലിക്വിഡിറ്റി കെണി എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഇവിടെ പണനയം ഫലപ്രദമല്ല.
ഇന്ത്യയിലെ പണവിതരണത്തിന്റെ അളവുകൾ
RBI നാല് അളവുകൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നു:
- M1 = CU + DD (പൊതുജനങ്ങളുടെ കൈവശമുള്ള കറൻസി + ബാങ്കുകളിലെ ഡിമാൻഡ് ഡെപ്പോസിറ്റുകൾ) – ഇടുങ്ങിയ പണം (Narrow Money), ഏറ്റവും കൂടുതൽ ദ്രവത്വമുള്ളത്.
- M2 = M1 + പോസ്റ്റ് ഓഫീസിലെ സേവിംഗ്സ് ഡെപ്പോസിറ്റുകൾ
- M3 = M1 + വാണിജ്യ ബാങ്കുകളിലെ അറ്റ കാലാവധി നിക്ഷേപങ്ങൾ – വിശാല പണം (Broad Money), അഗ്രിഗേറ്റ് മോണിറ്ററി റിസോഴ്സസ് എന്നും വിളിക്കുന്നു.
- M4 = M3 + പോസ്റ്റ് ഓഫീസിലെ മൊത്തം നിക്ഷേപങ്ങൾ (NSC ഒഴികെ)
💡 നിയമപരമായ ടെൻഡറും ഫിയറ്റ് മണിയും:
• നിയമപരമായ ടെൻഡർ (Legal tender) എന്നത് കടങ്ങൾ തീർക്കാൻ സ്വീകരിക്കേണ്ടതായ പണമാണ് (കറൻസി നോട്ടുകളും നാണയങ്ങളും).
• ഫിയറ്റ് മണിക്ക് (Fiat money) ആന്തരിക മൂല്യമില്ല; അതിന്റെ മൂല്യം സർക്കാരിന്റെ ഗ്യാരണ്ടിയിൽ നിന്നാണ് വരുന്നത്.
• നിയമപരമായ ടെൻഡർ (Legal tender) എന്നത് കടങ്ങൾ തീർക്കാൻ സ്വീകരിക്കേണ്ടതായ പണമാണ് (കറൻസി നോട്ടുകളും നാണയങ്ങളും).
• ഫിയറ്റ് മണിക്ക് (Fiat money) ആന്തരിക മൂല്യമില്ല; അതിന്റെ മൂല്യം സർക്കാരിന്റെ ഗ്യാരണ്ടിയിൽ നിന്നാണ് വരുന്നത്.
💭 ചിന്തിക്കുക: Rs 100 നോട്ടിന്റെ കടലാസ് മൂല്യം Rs 100-ൽ വളരെ കുറവാണെങ്കിലും ആളുകൾ അത് സ്വീകരിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്?
സൂചന: കാരണം സർക്കാരും RBI ഉം ഗ്യാരണ്ടി നൽകുന്നു. Rs 100-ന് തുല്യമായ സാധനങ്ങൾക്ക് അത് മാറ്റാമെന്ന് എല്ലാവരും വിശ്വസിക്കുന്നു.
സൂചന: കാരണം സർക്കാരും RBI ഉം ഗ്യാരണ്ടി നൽകുന്നു. Rs 100-ന് തുല്യമായ സാധനങ്ങൾക്ക് അത് മാറ്റാമെന്ന് എല്ലാവരും വിശ്വസിക്കുന്നു.
✍️ പരീക്ഷാ ചോദ്യം (5 മാർക്ക്): വാണിജ്യ ബാങ്കുകൾ പണം സൃഷ്ടിക്കുന്ന പ്രക്രിയ വിശദീകരിക്കുക. പണ ഗുണകം (money multiplier) രൂപപ്പെടുത്തുക.
ഉത്തര സൂചന: ലാലയുടെ കഥയിൽ തുടങ്ങുക. ബാങ്കുകൾ എങ്ങനെ വായ്പ നൽകി നിക്ഷേപങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു എന്ന് വിശദീകരിക്കുക. പണ ഗുണക പ്രക്രിയയുടെ പട്ടിക കാണിക്കുക. CRR നിർവചിക്കുക. പണ ഗുണകം = 1/CRR. സംഖ്യാ ഉദാഹരണം നൽകുക.
ഉത്തര സൂചന: ലാലയുടെ കഥയിൽ തുടങ്ങുക. ബാങ്കുകൾ എങ്ങനെ വായ്പ നൽകി നിക്ഷേപങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു എന്ന് വിശദീകരിക്കുക. പണ ഗുണക പ്രക്രിയയുടെ പട്ടിക കാണിക്കുക. CRR നിർവചിക്കുക. പണ ഗുണകം = 1/CRR. സംഖ്യാ ഉദാഹരണം നൽകുക.
✍️ പരീക്ഷാ ചോദ്യം (4 മാർക്ക്): പണത്തിന്റെ ധർമ്മങ്ങൾ എന്തൊക്കെ? ബാർട്ടർ സമ്പ്രദായത്തിന്റെ പരിമിതികൾ പണം എങ്ങനെ പരിഹരിക്കുന്നു?
ഉത്തര സൂചന: മൂന്ന് ധർമ്മങ്ങൾ പട്ടികപ്പെടുത്തുക: മാധ്യമം, മൂല്യമാനം, മൂല്യശേഖരണം. ഓരോന്നും വിശദീകരിക്കുക. ബാർട്ടറിന്റെ പരിമിതികൾ: ആവശ്യങ്ങളുടെ ഇരട്ട യാദൃച്ഛികത, അവിഭാജ്യത, പൊതു മൂല്യമാനത്തിന്റെ അഭാവം, മൂല്യം സൂക്ഷിക്കാനുള്ള ബുദ്ധിമുട്ട്.
ഉത്തര സൂചന: മൂന്ന് ധർമ്മങ്ങൾ പട്ടികപ്പെടുത്തുക: മാധ്യമം, മൂല്യമാനം, മൂല്യശേഖരണം. ഓരോന്നും വിശദീകരിക്കുക. ബാർട്ടറിന്റെ പരിമിതികൾ: ആവശ്യങ്ങളുടെ ഇരട്ട യാദൃച്ഛികത, അവിഭാജ്യത, പൊതു മൂല്യമാനത്തിന്റെ അഭാവം, മൂല്യം സൂക്ഷിക്കാനുള്ള ബുദ്ധിമുട്ട്.
✍️ പരീക്ഷാ ചോദ്യം (3 മാർക്ക്): ഇടപാട് ആവശ്യവും ഊഹക്കച്ചവട ആവശ്യവും തമ്മിൽ വ്യത്യാസപ്പെടുത്തുക.
ഉത്തര സൂചന: ഇടപാട് ആവശ്യം ദൈനംദിന ഇടപാടുകൾക്കാണ്, വരുമാനത്തെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. ഊഹക്കച്ചവട ആവശ്യം ബോണ്ടുകളിൽ നിന്നുള്ള മൂലധന നഷ്ടം ഒഴിവാക്കാനാണ്, പലിശ നിരക്കിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. പലിശ നിരക്കുമായി വിപരീത ബന്ധം.
ഉത്തര സൂചന: ഇടപാട് ആവശ്യം ദൈനംദിന ഇടപാടുകൾക്കാണ്, വരുമാനത്തെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. ഊഹക്കച്ചവട ആവശ്യം ബോണ്ടുകളിൽ നിന്നുള്ള മൂലധന നഷ്ടം ഒഴിവാക്കാനാണ്, പലിശ നിരക്കിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. പലിശ നിരക്കുമായി വിപരീത ബന്ധം.
Important Exam Questions
- What is barter system? Explain its drawbacks. (4 marks)
- State the functions of money. How does money act as a store of value? (4 marks)
- Explain the transaction motive and speculative motive for holding money. (4 marks)
- What is money multiplier? Derive it with the help of an example. (5 marks)
- Explain the process of credit creation by commercial banks. (5 marks)
- What are the instruments of monetary policy used by RBI? Explain any two. (4 marks)
- Distinguish between CRR and SLR. (3 marks)
- What is the difference between Repo Rate and Reverse Repo Rate? (3 marks)
- Define M1, M2, M3, M4. Which is called narrow money and which is broad money? (4 marks)
- What is high powered money? (2 marks)
- Explain the concept of liquidity trap. (3 marks)
- Why is RBI called the 'lender of last resort'? (2 marks)