PLUS ONE BUSINESS STUDIES NOTES CHAPTER 1

Chapter 1 Important Topics:

Role of Business in Economic Development
Concept and Characteristics of Business
Comparison of Business, Profession and Employment
Classification of Business Activities – Industry and Commerce
Types of Industries (Primary, Secondary, Tertiary)
Trade (Internal, External) and Auxiliaries to Trade
Objectives of Business – Profit and Social Responsibility
Business Risk – Nature, Types and Causes
Factors to be considered while starting a business

History of Trade and Commerce

Simple Explanation: Business is an economic activity that involves production, purchase and sale of goods and services to earn profit. It has existed since ancient times and helped India become prosperous.

💡 Examples:
• Ancient trade centres like Pataliputra and Taxila traded goods like spices, silk, and gold.
• Merchants used documents like Hundi to transfer money safely.

Trade and commerce have played a vital role in making India to evolve as a major actor in the economic world in ancient times. Commercial cities like Harappa and Mohenjodaro were some examples for the business development of ancient India. These civilizations had established commercial connections with Mesopotamia and traded in gold, silver, copper, gemstones, beads, pearls, sea shells etc. There were different types of coins and weighing practices during that time.

Indigenous Banking System

As economic life progress, metallic money had been introduced which in turn accelerated the economic activities. Documents such as Hundi and Chitti were in use for carrying out transactions in which money passed from hand to hand.

Hundi as practised by Indian Merchant Communities
Type	Term	Description
Dhani-jog	Darshani	Payable to any person—no liability over who received payment.
Sah-jog	Darshani	Payable to a specific person, someone ‘respectable’. Liability over who received payment.
Firman-jog	Darshani	Hundi made payable to order.
Dekhan-har	Darshani	Payable to the presenter or bearer.
Dhani-jog	Muddati	Payable to any person—no liability over who received payment, but payment over a fixed term.
Firman-jog	Muddati	Hundi made payable to order following a fixed term.
Jokhmi	Muddati	Drawn against dispatched goods. If goods lost in transit, the drawer or holder bears the costs, and the Drawee carries no liability.

Rise of Intermediaries

Intermediaries played an important role in the promotion of trade. They helped the producers especially in foreign trade.

Transport

Transport by land and water was popular in the ancient times. The northern trade route from Bengal to Taxila was an example for the roads. Road transportation had assumed key importance in the process of growth in inland trade. Maritime trade was another important branch of global trade network.

Major Trade Centres

Pataliputra – Patna in Bihar today. Commercial town and major centre for export of stones.
Peshawar – City in Pakistan. Very popular for export of wool and for the import of horses. Major transactions between India, China and Rome in the first century.
Taxila – City in Pakistan, also called Thakshashila. Popularly known as the city of financial and commercial banks.
Indraprastha – Located in the region of present-day New Delhi. It was a commercial junction where most routes leading the east, west, south and north converged.
Mathura – City in UP. It was an emporium of trade and people here subsisted on commerce. Many routes from South India touched Mathura and Broach.
Varanasi – City in UP. Well known centre for textile industries and became famous for gold silk cloth and sandalwood workmanship. It had links with Taxila and Bharuch.
Mithila – City in Bihar. The traders crossed the seas by boats, through Bay of Bengal to the South China. They established trading colonies in South China.
Ujjain – City in MP. Different varieties of clothes were exported to different centres. It had trade connections with Taxila and Peshawar.
Surat – City in Gujarat. It was an emporium of western trade during Mughal period. Famous for gold border sarees.
Kanchi – Present day Kanchipuram in Tamil Nadu. Chinese came here to purchase pearls, glass and rare stones and in return they sold gold and silk.
Madura – City in Tamil Nadu. It was the capital city of Pandya dynasty who controlled the pearl fisheries of the Gulf of Mannar.
Broach – Present day Bharuch in Gujarat. It was a major trade centre in Western India.
Kaveripatta – Present day Kaveripattanam in Tamil Nadu. It was scientific in its construction as a city and provided loading, unloading and strong facilities of merchandise. Also famous for perfumes, cosmetics, scents, silk, wool, cotton and ship building.
Tamralipti – City in West Bengal. One of the greatest ports connected both by sea and land. Linked by road to Banaras and Taxila.

The Indian economy is one of the fastest growing economies in the world today. The high growth sectors have been identified, which are likely to grow at a rapid pace and the recent initiatives of the Government of India such as ‘Make in India’, ‘Skill India’, ‘Digital India’, Foreign Trade Policy 2015-20 etc. is expected to help the economy in terms of exports and imports and trade balance.

Human Activities

Activities which are undertaken by human being is known as human activities. It is classified into two, Economic and Non-economic activities.

1. Economic Activities – activities undertaken with the object to earn money or livelihood. It is classified into Employment, Profession, Business.

2. Non – Economic Activities – Activities which is undertaken to derive psychological satisfaction.

💭 Think: Why is barter system considered an economic activity even though no money is involved?
Simple Hints: Barter involves exchange of goods for goods – it still satisfies human needs and involves production/sale, so it is economic.

Employment: It refers to the occupation in which people work for others and get remuneration in return. Those who are employed by others are known as employees.

Profession: It includes those activities which requires special knowledge and skill to be applied by individuals in their occupation. Those who engaged in profession are known as professionals.

Business: The term business is derived from the word ‘busy’ which means being busy. Business may be defined as an economic activity involving the production and sale of goods and services undertaken with the motive of earning profit by satisfying human needs in society.

Characteristics of Business

It is an economic activity with the object of profit motive
It include activity of production and procurement of goods (consumable items) and services (facility offered to consumer)
It involve sale and exchange of goods or services for value
It dealings in goods and services on regular basis
Main purpose of business is to earn income by way of profit
It involves uncertainty of return or lack of knowledge about earnings
It involves element of risk

✍️ Exam Practice (5 marks): Define business and explain its characteristics.
Answer structure: Start with definition, then list at least 5 characteristics with brief explanation (economic activity, production/procurement, sale/exchange, regularity, profit, uncertainty, risk).

Comparison of Business, Profession and Employment

Basic	Business	Profession	Employment
Mode of establishment	Entrepreneur's decision and other legal formalities	Membership of a professional body and certificate of practice	Appointment letter and service agreement
Nature of work	Provision of goods and services to the public	Rendering of personalised, expert services	Performing work as per service contract
Qualification	No minimum qualification necessary	Qualifications, expertise and training in specific field as prescribed	Qualification and training as prescribed by the employer
Reward or return	Profit earned	Professional fee	Salary or wages
Capital investment	Required as per size	Limited capital needed	No capital required
Risk	Profits uncertain, risk present	Fee regular, some risk	Fixed pay, no or little risk
Transfer of interest	Possible with formalities	Not possible	Not possible
Code of conduct	No prescribed code	Professional code to be followed	Norms of behaviour laid down by employer

Classification of Business Activities

Business activities may be broadly classified into two broad categories – Industry and Commerce.

Industry

Industry refers to economic activities which are connected with conversion of resources into useful goods. The term industry also used to mean groups of firms producing similar or related goods.

Primary Industry

They are connected with extraction and production of natural resources and reproduction and development of living organisms, plants etc.

Extractive industry: extract or draw out products from natural resources. Eg; farming, mining etc.
Genetic industries: engaged in activities like breeding plants and animals for their use in further production. Eg; dairy farming, pisciculture etc.

Secondary industry

It is concerned with using the material which is already been extracted at the primary stage. It produces goods for final consumption or for further processing by other industrial units.

Manufacturing industry: conversion of raw materials into finished goods.
Analytical industry: analyses and separates different elements from the same material. Eg; oil refinery.
Synthetical industry: combines various ingredients into a new product. Eg; cement.
Processing industry: involves successive stages for manufacturing finished products. Eg; sugar and paper.
Assembling industry: assembles different component parts to make a new product. Eg; car and computer.
Construction industry: involved in construction of building, dams, bridges, roads etc.

Tertiary Industries

These are concerned with providing support services to primary and secondary industries. Eg: transport, banking, insurance, warehousing etc.

💡 Examples of industries:
• Primary: Mining coal, fishing
• Secondary: Manufacturing cars, cement production
• Tertiary: Transport companies, banks

Commerce

It include all those activities which are necessary for the free flow of goods and services from the producer to the consumer. It includes two types of activities: Trade and Auxiliaries to trade.

A. Trade

Trade means buying and selling goods. It is classified into Internal trade and External trade.

1. Internal Trade

Buying and selling goods and services within the boundaries of a nation are referred to as internal trade or home trade. It is classified into: a) Wholesale trade, b) Retail trade.

Wholesale trade: buying goods from manufacturers in large quantities and selling them in small quantities to retailers.
Retail trade: buying goods from wholesalers and selling them to ultimate consumers.

2. External Trade

It consists of the exchange of goods and services between persons or organizations operating in two or more countries.

Import trade: purchasing goods from a foreign country.
Export trade: selling goods to other countries.
Entrepot trade: importing goods for export to other countries.

B. Auxiliaries to Trade

Activities which are meant for assisting trade are known as auxiliaries to trade.

Transport and communication: facilitate movement of goods and exchange of information.
Banking and finance: provide funds for business activities.
Insurance: protect against various business risks.
Warehousing: provide storage facilities.
Advertising: inform consumers about products and services.

💭 Think: Why are banking and insurance considered auxiliaries to trade?
Hints: They remove hindrances of finance and risk, making trade smooth.

Objectives of Business

Objective refers to all that the business people want to get in return for what they do. Multiple objectives of business.

Market standing: position of an enterprise in relation to its competitors.
Innovation: introduction of new ideas or methods in the way something is done or made.
Productivity: ascertained by comparing the value of output with the value of input. It is used as a measure of efficiency.
Physical and financial resources: maximum utilization of available resources.
Earning profit: primary objective for survival and growth.
Manager performance and development: efficient managers needed to coordinate activities.
Workers performance and attitude: determines contribution towards productivity and profitability.
Social responsibility: obligation to contribute resources for solving social problems.

✍️ Exam Practice (3 marks): State any five objectives of business.
Answer hints: Market standing, innovation, productivity, profit, social responsibility – give one line each.

Business Risks

The term business risk refers to the possibility of inadequate profits or even losses due to uncertainties or unexpected events.

Two types of risk

Speculative risk: involves both the possibility of gain as well as the possibility of loss. Eg; changes in market condition and demand and supply.
Pure risk: involves only the possibility of loss or no loss. Eg; chances of fire, theft, strike.

Nature of Business Risk

Business risk arises due to uncertainties.
Risk is an essential part of every business. Risk can be minimized, but cannot be eliminated.
Degree of risk depends mainly upon the nature and size of business.
Profit is the reward for risk taking.

Causes of Business Risks

Natural causes: natural calamities like earthquake, flood, lightning, heavy rains, famine.
Human causes: dishonesty, carelessness of employees, stoppage of work due to power failure, riots, management inefficiency.
Economic causes: changes in demand, change in price, competition, technological changes.
Other causes: political disturbances, fluctuation in exchange rates, change in government policies.

Starting a business – basic factors

Selection of line of business: nature to be undertaken.
Size of the firm: small, medium, or large depending on economies of scale, demand, finance.
Form of business ownership: sole trader, partnership, company, etc.
Location of business: based on availability of raw material, labour, power, services.
Financing the proposition: requirement of capital, source, and utilization.
Physical facilities: machines, equipment, building, supportive services.
Plant layout: physical arrangement of machines and equipment.
Competent and committed workforce: needed to convert resources into output.
Tax planning: consider tax liability under various laws.
Launching the enterprise: after decisions, actual start.

💡 Example: Dipak Bharali, a silk weaver from Assam, innovated a device 'Chaneki' to automate weft insertion, increasing productivity 40 times. This shows innovation as a business objective.

മലയാളം

പ്രധാന പാഠഭാഗങ്ങൾ:

സാമ്പത്തിക വികസനത്തിൽ ബിസിനസ്സിന്റെ പങ്ക്
ബിസിനസ്സ് എന്ന ആശയവും സവിശേഷതകളും
ബിസിനസ്സ്, പ്രൊഫഷൻ, തൊഴിൽ എന്നിവ തമ്മിലുള്ള താരതമ്യം
ബിസിനസ്സ് പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ വർഗ്ഗീകരണം – വ്യവസായവും വാണിജ്യവും
വിവിധ തരം വ്യവസായങ്ങൾ (പ്രാഥമിക, ദ്വിതീയ, തൃതീയ)
കച്ചവടം (ആഭ്യന്തര, വിദേശ) കച്ചവട അനുബന്ധ പ്രവർത്തനങ്ങളും
ബിസിനസ്സിന്റെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ – ലാഭവും സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്വവും
ബിസിനസ് റിസ്ക് – സ്വഭാവം, തരങ്ങൾ, കാരണങ്ങൾ
ഒരു ബിസിനസ്സ് ആരംഭിക്കുമ്പോൾ പരിഗണിക്കേണ്ട ഘടകങ്ങൾ

വാണിജ്യത്തിന്റെയും കച്ചവടത്തിന്റെയും ചരിത്രം (History of Trade and Commerce)

പുരാതന കാലത്തെ സാമ്പത്തിക രംഗത്ത് ഇന്ത്യ ഒരു പ്രധാന നടനായി പരിണമിക്കുന്നതിൽ വ്യാപാരവും വാണിജ്യവും ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. വാണിജ്യ നഗരങ്ങളായ ഹാരപ്പ, മൊഹൻജൊദാരോ എന്നിവ പുരാതന ഇന്ത്യയുടെ ബിസിനസ് വികസനത്തിന് ചില ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. ഈ നാഗരികതകൾ മെസൊപ്പൊട്ടേമിയയുമായി വാണിജ്യപരമായ ബന്ധം സ്ഥാപിക്കുകയും സ്വർണം, വെള്ളി, ചെമ്പ്, രത്നങ്ങൾ, മുത്തുകൾ, കടൽ ഷെല്ലുകൾ എന്നിവയിൽ വ്യാപാരം നടത്തുകയും ചെയ്തിരുന്നു. അക്കാലത്ത് വ്യത്യസ്ത തരം നാണയങ്ങളും തൂക്ക രീതികളും ഉണ്ടായിരുന്നു.

തദ്ദേശീയ ബാങ്കിംഗ് സംവിധാനം (Indigenous Banking System)

സാമ്പത്തിക ജീവിതം പുരോഗമിക്കുമ്പോൾ, ലോഹ പണം അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടു, ഇത് സാമ്പത്തിക പ്രവർത്തനങ്ങളെ ത്വരിതപ്പെടുത്തി. കൈയിൽ നിന്ന് കൈയിലേക്ക് പണം കൈമാറുന്ന ഇടപാടുകൾ നടത്താൻ ഹുണ്ടി, ചിട്ടി തുടങ്ങിയ രേഖകൾ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.

ഹുണ്ടിയുടെ തരങ്ങൾ (Hundi Types)
തരം	കാലാവധി	വിവരണം
ധനി-ജോഗ്	ദർശനി	ഏതൊരാൾക്കും നൽകാവുന്നത് – പണം വാങ്ങുന്നയാളുടെ ഉത്തരവാദിത്വമില്ല.
സാഹ്-ജോഗ്	ദർശനി	ഒരു നിശ്ചിത വ്യക്തിക്ക് നൽകേണ്ടത് – അദ്ദേഹം ആദരണീയൻ. പണം വാങ്ങുന്നയാളുടെ ഉത്തരവാദിത്വമുണ്ട്.
ഫിർമാൻ-ജോഗ്	ദർശനി	ഓർഡർ പ്രകാരം നൽകേണ്ട ഹുണ്ടി.
ദേഖൻ-ഹാർ	ദർശനി	അവതരിപ്പിക്കുന്നയാൾക്കോ വാഹകനോ നൽകേണ്ടത്.
ധനി-ജോഗ്	മുദ്ദതി	ഏതൊരാൾക്കും നൽകാവുന്നത് – പണം വാങ്ങുന്നയാളുടെ ഉത്തരവാദിത്വമില്ല, എന്നാൽ നിശ്ചിത കാലയളവിന് ശേഷം.
ഫിർമാൻ-ജോഗ്	മുദ്ദതി	നിശ്ചിത കാലയളവിന് ശേഷം ഓർഡർ പ്രകാരം നൽകേണ്ട ഹുണ്ടി.
ജോഖ്മി	മുദ്ദതി	അയച്ച ചരക്കുകൾക്കെതിരായ ഹുണ്ടി. ചരക്ക് നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ, ചെലവ് വരയ്ക്കുന്നയാളോ ഉടമയോ വഹിക്കും, വരയ്ക്കപ്പെട്ടയാൾക്ക് ബാധ്യതയില്ല.

ഇടനിലക്കാരുടെ ഉയർച്ച (Rise of Intermediaries)

വ്യാപാരത്തിന്റെ ഉന്നമനത്തിനായി ഇടനിലക്കാർ ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ചു. പ്രത്യേകിച്ചും വിദേശ വ്യാപാരത്തിൽ അവർ നിർമ്മാതാക്കളെ സഹായിച്ചു.

ഗതാഗതം (Transport)

കരയിലൂടെയും വെള്ളത്തിലൂടെയുമുള്ള ഗതാഗതം പുരാതന കാലത്ത് പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്നു. ബംഗാളിൽ നിന്ന് ടാക്‌സിലയിലേക്കുള്ള വടക്കൻ വ്യാപാര പാത റോഡുകൾക്ക് ഒരു ഉദാഹരണമായിരുന്നു. ഉൾനാടൻ വ്യാപാരത്തിന്റെ വളർച്ചാ പ്രക്രിയയിൽ റോഡ് ഗതാഗതം പ്രധാന പ്രാധാന്യം നേടിയിരുന്നു. ആഗോള വ്യാപാര ശൃംഖലയുടെ മറ്റൊരു പ്രധാന ശാഖയായിരുന്നു സമുദ്ര വ്യാപാരം.

പ്രധാന വ്യാപാര കേന്ദ്രങ്ങൾ (Major Trade Centres)

പട്ടാലിപുത്ര (Pataliputra) – ഇന്ന് ബീഹാറിലെ പട്ന. വാണിജ്യ നഗരവും കല്ലുകൾ കയറ്റുമതി ചെയ്യുന്നതിനുള്ള പ്രധാന കേന്ദ്രവും.
പെഷവാർ (Peshawar) – പാകിസ്ഥാനിലെ നഗരം. കമ്പിളി കയറ്റുമതി ചെയ്യുന്നതിനും കുതിരകളുടെ ഇറക്കുമതിക്കും വളരെ പ്രചാരമുണ്ട്. ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഇന്ത്യയും ചൈനയും റോമും തമ്മിലുള്ള പ്രധാന ഇടപാടുകൾ.
ടാക്‌സില (Taxila) – പാകിസ്ഥാനിലെ നഗരം, തക്ഷശില എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. സാമ്പത്തിക, വാണിജ്യ ബാങ്കുകളുടെ നഗരം എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥ (Indraprastha) – ഇന്നത്തെ ന്യൂഡൽഹി പ്രദേശത്താണ്. കിഴക്ക്, പടിഞ്ഞാറ്, തെക്ക്, വടക്ക് ഭാഗങ്ങളിലേക്ക് പോകുന്ന മിക്ക റൂട്ടുകളും ഒത്തുചേരുന്ന ഒരു വാണിജ്യ ജംഗ്ഷനായിരുന്നു ഇത്.
മഥുര (Mathura) – യുപിയിലെ നഗരം. ഇത് വ്യാപാരത്തിന്റെ ഒരു എംപോറിയം ആയിരുന്നു, ഇവിടെ ആളുകൾ വാണിജ്യത്തെ ആശ്രയിച്ചിരുന്നു. ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ നിന്നുള്ള നിരവധി റൂട്ടുകൾ മഥുര, ബ്രോച്ച് എന്നിവിടങ്ങളിൽ എത്തി.
വാരണാസി (Varanasi) – യുപിയിലെ നഗരം. തുണി വ്യവസായങ്ങളുടെ അറിയപ്പെടുന്ന കേന്ദ്രം, സ്വർണ്ണ സിൽക്ക് തുണി, ചന്ദനത്തൊഴിൽ എന്നിവയിൽ പ്രശസ്തി. ഇതിന് ടാക്‌സില, ഭരുച്ച് എന്നിവരുമായി ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നു.
മിഥില (Mithila) – ബീഹാറിലെ നഗരം. ഈ നഗരത്തിലെ വ്യാപാരികൾ ബോട്ടുകളിലൂടെ കടൽ കടന്ന് ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ വഴി ദക്ഷിണ ചൈനയിലേക്ക് പോയി. അവർ ദക്ഷിണ ചൈനയിൽ വ്യാപാര കോളനികൾ സ്ഥാപിച്ചു.
ഉജ്ജൈൻ (Ujjain) – എം‌പിയിലെ നഗരം. വസ്ത്രങ്ങളുടെ വ്യത്യസ്ത ഇനങ്ങൾ വിവിധ കേന്ദ്രങ്ങളിലേക്ക് കയറ്റുമതി ചെയ്തു. ടാക്‌സില, പെഷവാർ എന്നിവരുമായി വ്യാപാര ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നു.
സൂററ്റ് (Surat) – ഗുജറാത്തിലെ നഗരം. മുഗൾ കാലഘട്ടത്തിൽ പാശ്ചാത്യ വ്യാപാരത്തിന്റെ ഒരു എംപോറിയമായിരുന്നു ഇത്. സ്വർണ്ണ അറ്റമുള്ള പട്ടുസാരികൾക്ക് പ്രശസ്തം.
കാഞ്ചി (Kanchi) – തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ഇന്നത്തെ കാഞ്ചിപുരം. മുത്തുകൾ, ഗ്ലാസ്, അപൂർവ കല്ലുകൾ എന്നിവ വാങ്ങാൻ ചൈനക്കാർ ഇവിടെയെത്തി. പകരം അവർ സ്വർണ്ണവും പട്ടും വിറ്റു.
മധുര (Madura) – തമിഴ്‌നാട്ടിലെ നഗരം. മന്നാർ ഉൾക്കടലിലെ മുത്തുചിപ്പി വ്യവസായം നിയന്ത്രിച്ചിരുന്ന പാണ്ഡ്യ രാജവംശത്തിന്റെ തലസ്ഥാനം.
ബ്രോച്ച് (Broach) – ഗുജറാത്തിലെ ഇന്നത്തെ ഭരുച്ച്. പശ്ചിമ ഇന്ത്യയിലെ ഒരു പ്രധാന വ്യാപാര കേന്ദ്രമായിരുന്നു.
കാവേരിപ്പട്ട (Kaveripatta) – തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ഇന്നത്തെ കാവേരിപട്ടണം. നഗരമെന്ന നിലയിൽ ശാസ്ത്രീയമായി നിർമ്മിച്ച ഇവിടെ ചരക്കുകൾ കയറ്റുമതി ചെയ്യാനും ഇറക്കുമതി ചെയ്യാനും സൗകര്യങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ, സൗന്ദര്യവർദ്ധകവസ്തുക്കൾ, സുഗന്ധം, പട്ട്, കമ്പിളി, കോട്ടൺ, കപ്പൽ നിർമ്മാണം എന്നിവയ്ക്കും പ്രശസ്തം.
തമ്രലിപ്തി (Tamralipti) – പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ നഗരം (കൊൽക്കത്ത). കടലും കരയും വഴി ബന്ധിപ്പിച്ചിരുന്ന ഏറ്റവും വലിയ തുറമുഖങ്ങളിലൊന്ന്. റോഡ് വഴി ബനാറസ്, ടാക്‌സില എന്നിവിടങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചിരുന്നു.

ഇന്ന് ലോകത്തിലെ അതിവേഗം വളരുന്ന സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥകളിലൊന്നാണ് ഇന്ത്യൻ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ. ഉയർന്ന വളർച്ചാ മേഖലകൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്, അവ അതിവേഗം വളരാൻ സാധ്യതയുണ്ട്, കൂടാതെ ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റിന്റെ സമീപകാല സംരംഭങ്ങളായ 'മേക്ക് ഇൻ ഇന്ത്യ', 'സ്കിൽ ഇന്ത്യ', 'ഡിജിറ്റൽ ഇന്ത്യ', ഫോറിൻ ട്രേഡ് പോളിസി 2015-20 മുതലായവ കയറ്റുമതി, ഇറക്കുമതി, വ്യാപാര ബാലൻസ് എന്നിവയിൽ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ സഹായിക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.

മാനുഷിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ (Human Activities)

മനുഷ്യർ ഏറ്റെടുക്കുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങളെ മാനുഷിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്നു പറയുന്നു. അവയെ സാമ്പത്തിക പ്രവർത്തനം, സാമ്പത്തികേതര പ്രവർത്തനം എന്നിങ്ങനെ തരം തിരിച്ചിരിക്കുന്നു.

1. സാമ്പത്തിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ (Economic Activities) – ധനസമ്പാദനം അഥവാ വരുമാനത്തിനുവേണ്ടി ഒരാൾ ഏർപ്പെടുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങൾ. ഇവ ബിസിനസ്സ്, പ്രൊഫഷൻ, തൊഴിൽ എന്നിങ്ങനെ തരം തിരിച്ചിരിക്കുന്നു.

2. സാമ്പത്തികേതര പ്രവർത്തനങ്ങൾ (Non-economic Activities) – മാനസിക സംതൃപ്തിക്കുവേണ്ടി ഒരാൾ ഏറ്റെടുക്കുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങൾ.

തൊഴിൽ (Employment): തൊഴിലുടമയ്ക്ക് വേണ്ടി പ്രതിഫലം കൈപ്പറ്റി ഒരു തൊഴിലാളി ചെയ്യുന്ന സാമ്പത്തിക പ്രവർത്തനം.

പ്രൊഫഷൻ (Profession): സവിശേഷമായ അറിവും യോഗ്യതയും നേടിയതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പ്രതിഫലം വാങ്ങി വ്യക്തിഗത സേവനം നൽകുന്ന പ്രവർത്തനം.

ബിസിനസ്സ് (Business): ലാഭം എന്ന ലക്ഷ്യം മുൻനിർത്തി, സാധനസേവനങ്ങൾ കൈമാറ്റം ചെയ്യുന്ന സാമ്പത്തിക പ്രവർത്തനം.

ബിസിനസ്സിന്റെ സവിശേഷതകൾ (Characteristics of Business)

ലാഭം എന്ന ഉദ്ദേശ്യത്തോടുകൂടിയ ഒരു സാമ്പത്തിക പ്രവർത്തനം.
ഉൽപാദനവും സാധനങ്ങളുടെയും സേവനങ്ങളുടെയും സംഭരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്നു.
സാധനസേവനങ്ങളുടെ കൈമാറ്റം ഇവിടെ നടക്കുന്നു.
ബിസിനസ്സ് ഒരു തുടർച്ചയായ പ്രവർത്തനമാണ്.
ലാഭം വഴി വരുമാനം നേടുക എന്നതാണ് പ്രധാന ലക്ഷ്യം.
വരുമാനത്തിന്റെ അനിശ്ചിതത്വം ഉൾപ്പെടുന്നു.
നഷ്ടസാധ്യത ബിസിനസിൽ സഹജമാണ്.

ബിസിനസ്സിന്റെ വർഗ്ഗീകരണം (Classification of Business)

ബിസിനസ് പ്രവർത്തനങ്ങളെ വ്യവസായം, വാണിജ്യം എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് വിശാലമായ വിഭാഗങ്ങളായി തിരിക്കാം.

വ്യവസായം (Industry)

അസംസ്കൃത വസ്തുക്കൾ ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോഗപ്രദമായ സാധനങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്ന സാമ്പത്തിക പ്രവർത്തനമാണ് വ്യവസായം. ഇത് പ്രാഥമികമോ ദ്വിതീയമോ തൃതീയമോ ആകാം.

പ്രാഥമിക വ്യവസായം (Primary Industry)

പ്രകൃതി വിഭവങ്ങൾ നേരിട്ട് ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്ന നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനം.

പ്രകൃതിജന്യ വ്യവസായം (Extractive industry): പ്രകൃതിയിൽ നിന്ന് ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ വേർതിരിച്ചെടുക്കുന്നു. ഉദാ: കൃഷി, ഖനനം.
ജൈവശാസ്ത്രപരമായ വ്യവസായം (Genetic industries): സസ്യങ്ങളുടെയും മൃഗങ്ങളുടെയും പ്രജനനം നടത്തി അവയെ കൂടുതൽ ഉൽപാദനത്തിനായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഉദാ: ക്ഷീരകൃഷി, മത്സ്യകൃഷി.

ദ്വിതീയ വ്യവസായം (Secondary Industry)

പ്രാഥമിക ഘട്ടത്തിൽ ഇതിനകം വേർതിരിച്ചെടുത്ത വസ്തുക്കൾ ഉപയോഗിച്ച് അന്തിമ ഉപഭോഗത്തിനോ കൂടുതൽ സംസ്കരണത്തിനോ ഉള്ള സാധനങ്ങൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു.

ഉൽപാദന വ്യവസായം (Manufacturing): അസംസ്കൃത വസ്തുക്കളെ പൂർത്തിയായ ഉൽപ്പന്നങ്ങളാക്കി മാറ്റുന്നു.
വിശ്ലേഷണ വ്യവസായം (Analytical): ഒരേ വസ്തുവിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്ത ഘടകങ്ങൾ വേർതിരിക്കുന്നു. ഉദാ: എണ്ണ ശുദ്ധീകരണശാല.
സംശ്ലേഷണ വ്യവസായം (Synthetical): വിവിധ ചേരുവകൾ സംയോജിപ്പിച്ച് പുതിയ ഉൽപ്പന്നം ഉണ്ടാക്കുന്നു. ഉദാ: സിമൻ്റ്.
സംസ്കരണ വ്യവസായം (Processing): തുടർച്ചയായ ഘട്ടങ്ങളിലൂടെ ഉൽപ്പന്നം നിർമ്മിക്കുന്നു. ഉദാ: പഞ്ചസാര, പേപ്പർ.
അസംബ്ലിങ് വ്യവസായം (Assembling): വ്യത്യസ്ത ഭാഗങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർത്ത് പുതിയ ഉൽപ്പന്നം ഉണ്ടാക്കുന്നു. ഉദാ: കാർ, കമ്പ്യൂട്ടർ.
നിർമ്മാണ വ്യവസായം (Construction): കെട്ടിടങ്ങൾ, അണക്കെട്ടുകൾ, പാലങ്ങൾ, റോഡുകൾ എന്നിവയുടെ നിർമ്മാണം.

തൃതീയ വ്യവസായം (Tertiary Industry)

പ്രാഥമിക, ദ്വിതീയ വ്യവസായങ്ങൾക്ക് പിന്തുണാ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നു. ഉദാ: ഗതാഗതം, ബാങ്കിംഗ്, ഇൻഷുറൻസ്, വെയർഹൗസിംഗ്.

മേക്ക് ഇൻ ഇന്ത്യ (Make in India)

ദേശീയ, ബഹുരാഷ്ട്ര കമ്പനികളെ അവരുടെ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ ഇന്ത്യയിൽ നിർമ്മിക്കാൻ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനായി 2014 സെപ്റ്റംബർ 25 ന് ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റ് ആരംഭിച്ച ഒരു സംരംഭം. സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ 25 മേഖലകളിൽ തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുക, നൈപുണ്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുക എന്നിവയാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ. ഓട്ടോമൊബൈൽ, ഏവിയേഷൻ, ബയോടെക്നോളജി, കെമിക്കൽസ്, കൺസ്ട്രക്ഷൻ, ഡിഫൻസ്, ഇലക്ട്രിക്കൽ മെഷിനറി, ഫുഡ് പ്രോസസ്സിംഗ്, ഐ ടി, ഓയിൽ ആൻഡ് ഗ്യാസ്, മീഡിയ, എന്റർടൈൻമെന്റ്, മൈനിംഗ്, റെയിൽവേ തുടങ്ങിയവ ഉൾപ്പെടുന്നു.

വാണിജ്യം (Commerce)

ഉൽപ്പന്നം ഉൽപാദകനിൽ നിന്ന് ഉപഭോക്താവിലേക്ക് സുഗമമായി എത്തിക്കുന്നതിനുവേണ്ടിയുള്ള എല്ലാ പ്രവർത്തനങ്ങളും വാണിജ്യത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. വാണിജ്യ പ്രവർത്തനങ്ങൾ രണ്ടായി തിരിക്കുന്നു: കച്ചവടം, കച്ചവട അനുബന്ധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ.

എ. കച്ചവടം (Trade)

ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ വിൽപ്പന, കൈമാറ്റം, വിതരണം എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. കച്ചവടം രണ്ടായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു: ആഭ്യന്തര കച്ചവടം, വിദേശ കച്ചവടം.

1. ആഭ്യന്തര കച്ചവടം (Internal Trade)

ഒരു രാജ്യത്തിനകത്ത് നടക്കുന്ന സാധന സേവനങ്ങളുടെ കച്ചവടം. ഇതിനെ മൊത്തക്കച്ചവടം, ചില്ലറക്കച്ചവടം എന്നിങ്ങനെ തിരിച്ചിരിക്കുന്നു.

മൊത്തക്കച്ചവടം (Wholesale): ഉൽപാദകരിൽ നിന്ന് വൻതോതിൽ സാധനങ്ങൾ വാങ്ങി ചില്ലറ വ്യാപാരികൾക്ക് ചെറിയ അളവിൽ വിൽക്കുന്നു.
ചില്ലറക്കച്ചവടം (Retail): മൊത്തക്കച്ചവടക്കാരിൽ നിന്ന് സാധനങ്ങൾ വാങ്ങി അന്തിമ ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് വിൽക്കുന്നു.

2. വിദേശ കച്ചവടം (External Trade)

രണ്ടോ അതിലധികമോ രാജ്യങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന വ്യക്തികൾ അല്ലെങ്കിൽ സ്ഥാപനങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള സാധനങ്ങളുടെയും സേവനങ്ങളുടെയും കൈമാറ്റം.

ഇറക്കുമതി (Import): വിദേശ രാജ്യത്തുനിന്ന് സാധനങ്ങൾ വാങ്ങുക.
കയറ്റുമതി (Export): മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് സാധനങ്ങൾ വിൽക്കുക.
എൻട്രിപോട്ട് കച്ചവടം (Entrepot): മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് കയറ്റുമതി ചെയ്യുന്നതിനായി സാധനങ്ങൾ ഇറക്കുമതി ചെയ്യുക.

ബി. കച്ചവട അനുബന്ധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ (Auxiliaries to Trade)

കച്ചവടത്തെ സഹായിക്കുന്ന വിവിധ സേവന മേഖലകൾ.

ഗതാഗതവും ആശയവിനിമയവും (Transport & Communication): ചരക്കുകളുടെ ചലനവും വിവര കൈമാറ്റവും സുഗമമാക്കുന്നു.
ബാങ്കിംഗും ധനകാര്യവും (Banking & Finance): ബിസിനസ് പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് ധനസഹായം നൽകുന്നു.
ഇൻഷുറൻസ് (Insurance): വിവിധ ബിസിനസ് അപകടസാധ്യതകളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷണം നൽകുന്നു.
വെയർഹൗസിംഗ് (Warehousing): സംഭരണ സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുന്നു.
പരസ്യം (Advertising): ഉൽപ്പന്നങ്ങളെക്കുറിച്ചും സേവനങ്ങളെക്കുറിച്ചും ഉപഭോക്താക്കളെ അറിയിക്കുന്നു.

ബിസിനസ്സിന്റെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ (Objectives of Business)

ബിസിനസ്സ് ചെയ്യുന്നവർക്ക് അവരുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് പകരമായി ലഭിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന കാര്യങ്ങളെയാണ് ലക്ഷ്യങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.

വിപണിയിലെ സ്ഥാനം (Market standing): എതിരാളികളുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ ഒരു സംരംഭത്തിന്റെ സ്ഥാനം.
നവീകരണം (Innovation): പുതിയ ആശയങ്ങളുടെയോ രീതികളുടെയോ ആമുഖം.
ഉൽപാദനക്ഷമത (Productivity): ഉൽപാദനത്തിന്റെ മൂല്യവും ഇൻപുട്ടിന്റെ മൂല്യവും താരതമ്യപ്പെടുത്തി കണ്ടെത്തുന്നത്.
ഭൗതികവും സാമ്പത്തികവുമായ വിഭവങ്ങൾ (Physical & Financial resources): ലഭ്യമായ വിഭവങ്ങളുടെ പരമാവധി ഉപയോഗം.
ലാഭം നേടൽ (Earning profit): ബിസിനസ്സിന്റെ നിലനിൽപ്പിനും വളർച്ചയ്ക്കും അത്യാവശ്യം.
മാനേജർമാരുടെ പ്രകടനവും വികസനവും (Manager performance): ബിസിനസ് പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കാൻ കാര്യക്ഷമരായ മാനേജർമാർ ആവശ്യമാണ്.
തൊഴിലാളികളുടെ പ്രകടനവും മനോഭാവവും (Workers performance): ഉൽപാദനക്ഷമതയിലും ലാഭക്ഷമതയിലും അവരുടെ സംഭാവന നിർണ്ണായകമാണ്.
സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്വം (Social responsibility): സാമൂഹിക പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിന് വിഭവങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്യാനുള്ള ബാധ്യത.

ബിസിനസ് റിസ്ക് (Business Risk)

അനിശ്ചിതത്വങ്ങളോ അപ്രതീക്ഷിത സംഭവങ്ങളോ മൂലം അപര്യാപ്തമായ ലാഭം അല്ലെങ്കിൽ നഷ്ടം ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത.

രണ്ട് തരം അപകടസാധ്യതകൾ (Two types of risk)

ഊഹാധിഷ്ഠിതമായ നഷ്ടസാധ്യത (Speculative risk): നേട്ടത്തിനും നഷ്ടത്തിനും സാധ്യതയുണ്ട്. ഉദാ: വിപണി സാഹചര്യങ്ങളിലെ മാറ്റങ്ങൾ.
ശുദ്ധ നഷ്ടസാധ്യത (Pure risk): നഷ്ടം അല്ലെങ്കിൽ നഷ്ടമില്ല എന്ന സാധ്യത മാത്രം. ഉദാ: തീ, മോഷണം, പണിമുടക്ക്.

ബിസിനസ് റിസ്കിന്റെ സ്വഭാവം (Nature of Business Risk)

അനിശ്ചിതാവസ്ഥകളാണ് നഷ്ടസാധ്യതകളുണ്ടാക്കുന്നത്.
ബിസിനസ്സിന്റെ അവിഭാജ്യ ഘടകമാണ് റിസ്ക്. ഇത് കുറയ്ക്കാം, പക്ഷേ ഇല്ലാതാക്കാനാവില്ല.
നഷ്ടസാധ്യതയുടെ അളവ് ബിസിനസ്സിന്റെ സ്വഭാവത്തെയും വലുപ്പത്തെയും ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.
റിസ്ക് എടുക്കുന്നതിനുള്ള പ്രതിഫലമാണ് ലാഭം.

ബിസിനസ് റിസ്കിന്റെ കാരണങ്ങൾ (Causes of Business Risks)

പ്രകൃത്യാ ഉള്ള കാരണങ്ങൾ (Natural causes): വെള്ളപ്പൊക്കം, ഭൂമികുലുക്കം, ശക്തമായ മഴ, ക്ഷാമം.
മനുഷ്യസഹജമായ കാരണങ്ങൾ (Human causes): ജീവനക്കാരുടെ സത്യസന്ധതയില്ലായ്മ, അശ്രദ്ധ, വൈദ്യുതി തകരാർ, കലാപം, മാനേജ്മെൻ്റ് കാര്യക്ഷമതയില്ലായ്മ.
സാമ്പത്തിക കാരണങ്ങൾ (Economic causes): ഡിമാൻഡിലെ മാറ്റം, വിലയിലെ മാറ്റം, മത്സരം, സാങ്കേതിക മാറ്റങ്ങൾ.
മറ്റ് കാരണങ്ങൾ (Other causes): രാഷ്ട്രീയ അസ്ഥിരത, വിനിമയ നിരക്കിലെ ഏറ്റക്കുറച്ചിലുകൾ, സർക്കാർ നയങ്ങളിലെ മാറ്റങ്ങൾ.

ബിസിനസ്സ് ആരംഭിക്കുന്നതിനുള്ള അടിസ്ഥാന ഘടകങ്ങൾ (Starting a business – basic factors)

ബിസിനസ്സിന്റെ സ്വഭാവം (Selection of line): ഏത് തരം ബിസിനസ് ആരംഭിക്കണം.
സ്ഥാപനത്തിന്റെ വലുപ്പം (Size of the firm): ചെറുതോ, ഇടത്തരമോ, വലുതോ – ഡിമാൻഡ്, ധനസഹായം എന്നിവയെ ആശ്രയിച്ച്.
ഉടമസ്ഥതയുടെ രൂപം (Form of ownership): ഏക വ്യാപാരി, പങ്കാളിത്തം, കമ്പനി തുടങ്ങിയവ.
ബിസിനസ്സിന്റെ സ്ഥാനം (Location): അസംസ്കൃത വസ്തുക്കൾ, തൊഴിലാളികൾ, വൈദ്യുതി, സേവനങ്ങൾ എന്നിവയുടെ ലഭ്യത പരിഗണിക്കുക.
മൂലധന ആവശ്യങ്ങൾ (Financing): ആവശ്യമായ മൂലധനം, അതിന്റെ ഉറവിടം, വിനിയോഗം എന്നിവ ആസൂത്രണം ചെയ്യുക.
ഭൗതിക സാഹചര്യങ്ങൾ (Physical facilities): യന്ത്രങ്ങൾ, കെട്ടിടം, പിന്തുണാ സേവനങ്ങൾ എന്നിവ ലഭ്യമാക്കുക.
പ്ലാൻ്റ് ലേഔട്ട് (Plant layout): യന്ത്രങ്ങളുടെ ഭൗതിക ക്രമീകരണം.
കഴിവും അർപ്പണബോധവുമുള്ള തൊഴിലാളികൾ (Competent workforce): ആവശ്യമായ നൈപുണ്യമുള്ള ജീവനക്കാരെ നിയമിക്കുക.
നികുതി ആസൂത്രണം (Tax planning): വിവിധ നികുതി നിയമങ്ങൾക്കനുസൃതമായ ബാധ്യതകൾ മുൻകൂട്ടി കാണുക.
ബിസിനസ്സ് ആരംഭിക്കൽ (Launching): മേൽപ്പറഞ്ഞ ഘടകങ്ങൾ തീരുമാനിച്ച ശേഷം സംരംഭം ആരംഭിക്കുക.

💭 ചിന്തിക്കുക: ബിസിനസ്സ് ആരംഭിക്കുമ്പോൾ സ്ഥലം തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത് പ്രധാനമായിരിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്?
സൂചന: അസംസ്കൃത വസ്തുക്കളുടെ ലഭ്യത, തൊഴിലാളികൾ, വിപണിയിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം എന്നിവ ചെലവിനെയും ലാഭത്തെയും ബാധിക്കുന്നു.

✍️ പരീക്ഷാ ചോദ്യം (3 മാർക്ക്): ബിസിനസ് റിസ്ക് എന്നാൽ എന്ത്? അതിന്റെ കാരണങ്ങൾ എഴുതുക.
ഉത്തര ഘടന: ബിസിനസ് റിസ്കിന്റെ നിർവചനം, തുടർന്ന് പ്രകൃതി, മനുഷ്യ, സാമ്പത്തിക, മറ്റ് കാരണങ്ങൾ ഓരോന്നും ഒരു വാചകത്തിൽ വിശദീകരിക്കുക.

Important Exam Questions

Define business and explain its characteristics. (5 marks)
Distinguish between business, profession and employment. (5 marks)
What is industry? Explain the various types of industries with examples. (6 marks)
Explain the role of auxiliaries to trade in commerce. (4 marks)
State any five objectives of business. (3 marks)
What is business risk? Explain its nature and causes. (5 marks)
List the factors to be considered while starting a business. (4 marks)
How did indigenous banking system (Hundi) facilitate trade in ancient India? (3 marks)

```